(28 ) 
eenmaal op die diepten heeft geleefd of althans, dat derzel- 
ver sceleta er door de alluviën zijn gedeponeerd. 
In het begin dezer bijdrage hebben wij met een woord ge- 
sproken, over het voortdurend ontstaan van moerassen in de 
nabijheid der kust en wij zagen daar, dat zij het nood- 
wendig gevolg zijn, van de wijze waarop het ‚nieuw kust- 
land wordt gevormd.---Na ons overzigt van de geognosti- 
sche gesteldheid des bodems, zal het dan nu ook begrijpe- 
lijk zijn, dat in een’ zoo vruchtbaren grond de vegetatie 
snel moet toenemen, dat dus ook de moerassen spoedig met 
de hun eigene planten zijn bedekt, dat de laatste bij der- 
zelver afsterven spoedig worden ontbonden en deels als 
gassen in den dampkring opstijgen, deels in het moeraswa- 
ter worden opgelostg deels zich tot nieuwe organismen me- 
tamorphoseren , en deels als humus zich:op den moerasbo- 
dem afzetten, om deszefs productieve kracht nog te ver- 
hoogen en, bij afsterven der volgende generaties, tot de 
nog rijkelijker ontwikkeling van effluvien aanleiding te geven. 
Wij komen dus als van zelf op de miasmen, die gezegd 
worden, als effluvien der moerassen, zoo eigenaardig en 
verderfelijk op het menschelijk organisme te werken.---Het 
is niet te betwijfelen, dat de zoogenaamde moeraskoor tsen 
wezenlijk door derzelver invloed worden ontwikkeld ; maar 
wat het eigenlijk is, hetwelk de moeraslucht zoo schadelijk 
maakt, dat is nog een probleem. Men heeft van vroegere 
tijden af aan gegist, proeven genomen en getheoretiseerd , 
maar de zaak is er nog weinig door opgehelderd en zucht 
nog naar eene voldoende verklaring. 
Men heeft geloofd ‚ dat de noodlottige uitwerkselen der moe- 
ras-uitwasemingen waren toeteschrijven aan derzelver gehalte 
aan zwavel- en zoutachtige deelen (1); aan mijriaden onzigt- 
(1) Sijlvius. Tractat. de affectu epidem. A. 1699. — Lugd- 
