(32) 
eenige weinige oogenblikken de moeraslucht te hebben in- 
geademd, door pernicieuse koortsen worden aangetast. Bo- 
vendien is die bezwangering met koolzuur van weinig be- 
lang, en proeven hebben het geleerd, dat de zuurstofge- 
halte der moeraslucht weinig of niets van die der gewone 
dampkringslucht verschilt (1). De ligtere gassoorten , wa- 
terstof - phoshor -en zwavelwaterstof- gas worden onmidde- 
lijk te veel in den dampkring verdund en opgeheven, en 
indien zij al, op de plaats waar zij opstijgen , de moeras- 
ziekten konden produceren , dan zouden zij toch op eenigen 
afstand der moerassen reeds schadeloos zijn ‚-en het zou b. 
v. onverklaarbaar wezen , hoede schepelingen op Batavia’s 
reede, nog zooveel door de moerasuitwasemingen hebben 
te lijden , zonder dat zij aan wal zijn geweest. 
Wij gelooven daarom, dat men tot nog toe te eenzijdige 
denkbeelden over de moeraslucht heeft gekoesterd. De ge- 
gevens zamenvattende en derzelver werking ons gecombi- 
neerd denkende, zullen wij de waarheid meer nabijkomen, 
en wij meenen , dat alsdan de aanname van eene smetstof, 
die middelijk of onmiddelijk de intoxicatie der bloedmassa 
zou bewerken, niet noodzakelijk is. 
Nemen wij Batavia’s omstreken tot voorbeeld ‚ dan komt 
het ons althans voor, dat men juist aan geen bijzonder 
miasma behoeft te denken.— Eene temperatuur , die midden 
op den dag tusschen den 80" en 90" graad Fahr. varieert 
en des nachts niet onder den 70° daalt; eene vochtbe- 
zwangering des dampkrings , die veel sterker op den hy- 
grometer reageert dan in het zoo nevelachtig Holland ; 
(1) Configliachi vond o,er oxygenium in de lucht boven de 
oppervlakte der bevochtigde Italiaansche rijstvelden. Gmelin Handb. 
der theoret. chemie Bd. I. p. 293. Vide et Kämtz Lehrbuch 
der Meteorologie Bd. I. 1831. pag. 28. 
