(40 ) 
dampkring af, dan de zee, en weldra stroomt de koudere 
berglucht toe, dat is: breekt de land-wind door, denzelf- 
den gang houdende als de zeewind, om ’s morgens tegen 
8--9 uren weder voor stilte plaats te maken. 
De wijzigingen, die in dezen gewonen cijclus worden 
teweeg gebragt , hebben het veelvuldigst plaats gedurende 
de regenmousson ‚ waarin de veelvuldige onweders en talrijke 
regenbuijen op de temperatuur van vermogenden invloed 
zijn. De moussons zelve wijzigen eenigzins de rigting d er- 
zelve , vooral die der zeewinden. Uit de ligging van Java 
en Batavia is het optemaken, dat de zeewinden noorden- 
de landwinden zuiden-winden moeten zijn. Door de nabij- 
heid der zee, deelt Batavia echter nog in de moussons 
en daarom zijn, gedurende den regentijd, de zeewinden 
noordwestelijke , gedurende het drooge jaargetijde noord- 
oostelijke. Bij de landwinden is deze invloed minder 
merkbaar. | 
De moussons zijn twee getijden van het jaar, op Java, 
gelijk winter en zomer de saizoens zijn in de buiten-keer- 
krings-gewesten. Voor deze zijn lente en herfst, wat voor 
gene de kenteringstijden zijn. -- De regenmousson begint 
gewoonlijk in het laatst van October of in het begin van 
November „ de drooge mousson in de maand Mei. Naar de 
in deze tijden heerschende winden noemt men ze ook de 
West- en de Oost-mousson. De Indianen der Orenoco 
noemen ze, zeer poëtisch, den tijd der Wolken en den tijd 
der Zon. (1) In alle deze benamingen ligt het karakter 
der moussons opgesloten. -- De regenmousson is voor de 
gezondheid de gunstigste, de drooge mousson minder gun- 
stig, de kenteringstijd nadeelig. 
Wij zullen over ieder dezer tijden afkonderlijk spreken, 
De dagelijksche regens in de westmousson , die hare hoogste 
(1) Von Humboldt. Voyages etc. T. VI, pag. 135. 
