(53 ) 
maken daarop eene zeldzame uitzondering. Het was ook 
het plan niet van Batavia's nieuwere bewoners, hunne hui- 
zen steedsch te bouwen, zamengedrongen, met hooge , trot- 
sche gevels. De oostersche smaak was er tegen en de zoe 
dikwerf door binnenaardsche werkingen beroerde bodem , ver- 
bood het bovendien ook, verdiepingen op verdiepingen te plaat- 
sen, wilde men zich niet roekeloos het gevaar der aardbe- 
vingen verhoogen. Daarom ziet gij,—wij spreken nu voor- 
al van de nieuwe stad ‚— Batavia thans wel nederig, maar 
daarom toch niet minder schoon en bevallig dan in vroeger 
dagen, daarom ziet gij het thans als een’ onafzienbaren 
lusthof voor u, niet als een der stelsel van graauwe daken. 
Vroeger reeds, gaven wij een schema van de verschillen- 
de wijken der stad. Wij mogen dat hier niet herhalen, 
maar wij kunnen toch niet laten , opmerkzaam te maken 
op die bevallige afwisseling van tooneelen, die ons in en 
om de hoofdplaats wachten. Het heeft iets bijzonder ei- 
genaardigs, dat zaâmgevlochten zijn van de wijken der 
Europeanen , met die der Chinezen en Inlanders. Het heeft 
iets uitnemend bekoorlijks, die eenvoudige bamboezen wo- 
ningen der inlanders zoo beschaduwd en beschermd te zien 
door Vijgen- en Tamarinde-boomen; boomen die den Malei- 
jers heilig zijn als hunne karbouwen, en bemind als de 
Sterkruinige kalappa’s. Het heeft iets onuitsprekelijk be- 
valligs, het tooneel, dat zich u voordoet , wanneer ge even 
buiten de grenzen der stad het oog laat blikken over die 
groenende rijstvelden, welke u overal omringen , die eene 
onafzienbare zee voor u vormen, waaruit gij hier de ontel- 
bare grafheuvels der Chinezen, ginds een kampong en 
elders een landhuis, zich als zoo vele eilandjes ziet verhef- 
fen, altijd bedekt en omringd met wat de vegetatie weel- 
derigst en prachtigst aanbiedt, altijd aantrekkelijk door de 
veelsoortigheid van vormen, door rijk geschakeerd groen. 
Zoo is het vooral westelijk en oostelijk van Batavia. Maar 
