(73 ) 
tevens als essentieel voedselmiddel een voornamen rang be- 
kleeden (1). De voedende eigenschappen bezitten zij door: 
rijke gehalte aan suikerstof en zetmeel, terwijl deze , zoo- 
wel als hare gehalte aan looistof derzelver gebruik heeft 
doen aanraden (als dizetetieum) bij sommige Diarrheën en 
Chronische Dijsenterieën. 
Wat de Gemberplanten (Zingiberaceën) betreft, Batavia 
bezit er meer dan een twintigtal soorten van, die grooten- 
deels door Inlanders zoowel als Europeanen in de huishoud- 
en geneeskunde worden aangewend. Wij herinneren hier 
de Djahi , de eigenlijke Gemberplant (Zingiber officinale 
Roxb) wier specerijige wortels (2) niemand onbekend zijn . 
de Bangle (Zingiber  Cassumunar Roxb.) met hare vlug- 
tig specerijige wortels, bij de inlanders een geliefd mid- 
del tegen adijnamische koortsen , kolieken en flatulentia ; de 
Koening of Moenjit (Cureuma longa L.), de eigenlijke 
kurkuma, een veel geprezen middel tegen obstructies in 
het poortaderstelsel en Lithogenesis in blaas en nieren, door 
de Chinezen als een specitieum tegen geelzucht geroemd 
en alsecondiment het algemeen kleurmiddel der kerrij (3); 
de Moening poette (Curcuma Zedoaria Roscoë) met hare 
specerijige , maagversterkende wortels; den Montsjor (Ka- 
empferia Galanga L); voorts de Zadja betoel (Alpinia Ga- 
langa Sw.); den Kappol (Amomum Cardamomum L.), de 
romantische Gaxndasoelte. (4) (Hedijchium Coronarium Kn.) 5 
alle planten , die de natuur hier ongedwongen geeft of die 
(1) Vooral in sommige tropenlanden , waar geene rijst gekultiveerd 
wordt. 
(2) Deze wortels komen in overvloed, even als vele der andere 
hier genoemde Zingiberacese op de markten te Batavia voor. 
(3) Vergel. Bont. Op. cs p. 117. 
(4) In de Maleisché letterkunde het beeld van onstandvastigheid 
in liefde —- 
