(79 ) 
voeten hoogen stam , die even als de Sagoe de overbekende Sa- 
go in zich bevat, welke er in overvloed wordt uitgetrokken , 
doch in hoedanigheid voor de Sagoe-Sago onderdoet.— In de 
Maleische Geneeskunde is deszelfs vezel-houtachtige in het 
centrum spongieuse, witachtige wortel in gebruik tegen di- 
arrheeën en daar deze wortel emollierende met ligt zamen- 
trekkende eigenschappen vereenigt,kan men denzelven in- 
derdaad met succes aanwenden, tegen ligte, voornamelijk 
tegen de periodische diarrhaeën, waardoor zwakke perso- 
nen hier meermalen worden aangetast. 
Beroemder dan de Gebang is de Gomoeto of Sagueerpalm 
(Saguerus Saccharifer). Deze is de palm, die bij -uitnemen- 
heid wijn geeft en suiker, en daarom talrijk in Batavia’s 
omstreken wordt. aangeplant en in geene kampong nief 
wordt aangetroffen. Een ieder is de Sagoweer bekend , met 
zijne verfrisschende en bedwelmende eigenschappen ,hen die 
denzelven matig gebruiken een gezonde, opwekkende en 
versterkende drank, voor wie er misbruik van maken; 
een onmisbaar. werkend vergif , dat vooral het spijsverte- 
ring-en zenuwstelsel aantast en vooral in den vegetatieven 
spheer van den organismus groote en onherstelbare ver- 
woestingen aanrigt.— De Sagoweer-suiker is bruin , sma- 
kelijk en geurig, doch doet in oplosbaarheid onder voor 
de suiker-riet suiker. 
Maar geen dezer palmsoorten , de Sago-palm welligt uitge- 
zonderd, bezit het nut van de Kalappa. (Cocos nucifera L) 
Geene ook is er onder dezelve, die zoo de lieveling is 
der inlandsche bevolking, die de geboorten met het plan- 
ten eene kalappa viert en de jaren van haar kroost naar de 
ringen derzelve aftelt.— Geen deel van deze palm of de 
inlander heeft het een’ naam gegeven. Daarin reeds liggen 
dat nut en die gehechtheid opgesloten, omdat de namen 
der voorwerpen de uitdrukking zijn, èn van de geabstra- 
heerde waarde derzelve, èn der opgevolgde behoefte van 
