(84) 
len , daar hij zich zoo verschillend aan ons vertoont, daar 
hij zich zoo verschillend ontwikkelt. Vele schrijvers. heb- 
ben uit een verschillend oogpunt de effecten der warmte 
beschouwd. Vele hebben elkanders uitdrukkingen niet ver- 
staan en uit dien hoofde valsche, ja ongerijmde gevolgtrek- 
kingen gemaakt. De een heeft hb, v. eene voorbijgaande 
kunstmatige warmte, een ander eene zomer-warmte , een 
derde eene aanhoudende warmte, en eindelijk de laatste 
eene tropen-warmte, gewijzigd door het geographisch en 
physisch klimaat, bedoeld. De een heeft eenen nieuw uit- 
gekomene, de ander eenen oudgast of ook wel den inboor- 
ling bij zijne theoriën en beschouwingen op het oog gehad. 
Hetgeen de een sterkte der levenskracht noemt, heeft de 
ander zwakte genoemd; zoo leest men b.v. bij Zöschlaub 
in zijne Untersuchungen über Pathogenie 2te Th. 1801 
p- 168 $ 1003. dat door den invloed der koude de Zr- 
regbarkeit vermeerdert, daarentegen door den invloed 
der warmte vermindert, door hitte eindelijk geheel en al 
verdoofd wordt. En toch beweert de genoemde schrijver 
van $ 948—$ 1025 , dat koude verzwakt, warmte versterkt, 
dat koude asthenie ‚, warmte hyperstenie , dat koude het minst, 
warmte veel meer en het meest de hitte inciteert. Wij zul- 
len zien uit de aangehaalde plaats, dat Röschlaub, zoo 
als latere schrijvers ook beweren , bedoeld heeft, dat de 
warmte de irritabiliteit vermindert, de sensibiliteit daar- 
entegen verhoogt. Velen hebben gezegd, zoo als Reil, 
dat de warmte de irritabiliteit verhoogt ; Mumboldt heeft 
dit zelfs door proeven trachten te staven; maar wij kun- 
nen de uitwerking eener momentaneel aangebragte warmte 
niet bij eene aanhoudende tropen-warmte vergelijken. De 
onsterfelijke experimentator heeft dan ook zelf, (in zijne 
Versuche über die gereizte Muskel und Nerven-faser 
II B. p. 215---246), aangemerkt, dat de warmte boven 
mate aangewend, zoo als ieder prikkel, zwakte voortbrengt. 
