(363 ) 
heid. Hoe groot de vochtigheidin de kloof is, blijkt uit 
mijne waarnemingen. De hygrometer toonde bijna altijd aan- 
merkelijke vochtigheid aan. De winden kunnen wegens het 
gebergteslechts N. of Z. winden zijn. Gedurende mijn ver- 
blijf woei er gewoonlijk des voormiddags een N. en des na- 
middagseen Z. wind. De eerste wolken vormden zich altijd 
reeds vroeg omde kruinen van den berg. Om 10 uur begon- 
nen de wolken in de laagte optestijgen , nadat de sterkere ver- 
warming van den grond de uitdamping , en de lagere tempe- 
ratuur, in de hoogte, de verdigting der dampen bewerkt 
hadden. Van daar kwam het, datik mij den 3°® en 4°® dag een 
geruimen tijd tusschen twee reijen wolken bevond. Het is 
natuurlijk, dat de verzadiging in hoogere streken eerder 
plaats vindt. Ook begon de regen uit de bovenste wolken 
reeds om 12 uur ‚, maar nooit door donder of bliksem ver- 
gezeld. De wolken werden van het Z. altijd naar de 
laagte voortgedreven. Ter zelfder tijd voerde de N. wind 
de wolken uit de laagte meer naar boven. Op het oogen- 
blik dat de wolken elkander aantroffen, begon eerst het 
onweder en namen de hevige stortregens een’ aanvang. 
Deze opmerkingen zijn al te zeer op zich zelve staande , dan 
dat ik hieruit reeds tot een besluit zoude komen, hetwelk 
zich van zelf aan ons opdringt. 
Dat de vochtigheid in de kloof gedurende de oostmous- 
son veel minder moet zijn , spreekt van zelf. Welke ver- 
houding er dan tusschen de temperatuur bestaat, dit is 
eene andere vraag. Volgens hetgeen ik in Europa in enge 
dalen heb waargenomen , besluit ik , dat de kloof van den 
Tjappoes eene verhoogde temperatuur. heeft, des nachts 
eene aanmerkelijke verkoeling en dus in het etmaal eene sterke 
afwisseling van temperatuur ondergaat. De rotswanden en 
steenen worden namelijk in eenen veel hoogeren graad dan 
de aarde en de andere rondom liggende voorwerpen verhit. 
Hieraan is het toeteschrijven, dat in enge dalen, gedurende 
1° Jaarc. 3° ArreEv. 24 
