( 450 ) 
Nieuw Victoria. 
Van het hoofd komt men voorbij de douanenwacht door 
een hoornwerk aan de z.g. waterpoort, die met de wape- 
nen van de zeven provinciën en een gepleisterd schip (voor- 
stellende de Oost-Indische Kompagnie) met dit opschrift 
prijkt : 
Ita relinquenda, ut accepta. 
Het fort heeft zeven bastións en is naar de landzijde met 
eene breede gracht omgeven, die in de drooge mousson vol 
modder en moerassig is, het fort ongezond maakt en in 
welke gedurende het nat jaargetijde het water 3—4 voeten 
diep staat. Tot welzijn van het garnizoen ware het wen- 
schelijk , of dat zij geheel gedempt, of door zuivering en 
verdieping onschadelijk gemaakt werd. Tusschen den ring- 
muur en het hoornwerk aan den zeekant, is eene tijdelijke 
inlandsehe bamboezen kazerne opgerigt, die door hare bedomp- 
te ligging en de nabijheid van het strand, waar, bij afgeloo- 
pen water altijd organische stoffen door de gloeijende zon 
in verrotting overgaan, voor de gezondheid der Javasche 
soldaten zeer nadeelig is. Op deze plaats bevinden zich 
ook de militaire gevangenissen, akelige hokken met een 
plat dak , gewelfde kamertjes en kleine vensters. Wij za- 
gen hier een’ ter dood veroordeelde gedurende bijna een jaar 
een lot ondergaan, niet minder verschrikkelijk dan dat der 
gevangenen in de loodkamers te Venetië. Het naauw stee- 
nen gewelf is zoo laag, bedompt en vochtig, dat de gevan- 
gene bij dag door de gloeijende stralen eener tropische zon 
bijna werd gebraden, bij nacht door sluiting van het kleine 
venster eene door zijne eigen ademhaling en uitwaseming ver- 
peste , mephitische , vochtig warme lucht inademde. Tijdens 
mijne aanwezigheid is het gebouw van voordaken voorzien , 
welke veel van het ongemak wegnemen. In den ring- 
muur is nog een gewelfd hok , metsleëhts een’ uitgang, het- 
