( 467 ) 
De ziekte is onder alle standen verbreid en wordt van 
de laagste klasse tot de radja’s toe aangetroffen. Zij is er- 
felijk en niet minder vreeselijk dan in Europa de longte- 
ring. Sommigen beschouwen haar ook als plaatsvervang- 
ster en representante van de tuberculosis. 
De sterfte is te Amboina onder de Inlanders veel grooter 
dan onder de militairen en ambtenaren, en zulks komt ge- 
deeltelijk , omdat zij geene geneesheeren en Europeesche ge- 
neesmiddelen, maar inlandsche medicijnen gebruiken, die 
meestal houtsoorten zijn, welke zeer prikkelende en zweet- 
drijvende stoffen inhouden en als thee gebruikt worden. 
Hunne doekcens hebben ook tegen de koorts, een mid- 
del, waaraan zij veel kracht toeschrijven, namelijk de ex- 
ecrementen van eene slang (naar hunne schildering de reu- 
zenslang : Python.) welke als kalk uitzien en waarschijnlijk 
opwekkend werken (1). Dit middel en het rozenwater , dat 
zij ook veel gebruiken, mogen nog de onschuldigste genoemd 
worden. Meer schade rigten zij met hunne aetherische- en 
balsamische oliën aan, vooral met nagel-, muskaat- en 
kayoe-poetie-olie. 
Het resultaat uit de registers van den burgerlijken-stand 
(welke over de Christen-burgers van Amboina en de in het 
(1) Naar hun zeggen , komt dit excrement niet uit den anus, 
maar uit de mond van de slang, en werkelijk heeft het in des- 
zelfs bestanddeelen veel overeenkomst met de concrementen, die 
in de glandulae salivales of in de speekselgangen gevonden wor- 
den en schijnt dus inde saliva te ontstaan. Men weet dat de reu- 
zenslang hare prooi, alvorens haar te verteeren met speeksel ge- 
heel inwikkelt en dus de afzondering van de saliva bij haar. ín 
ruime mate plaats heeft. Op Saparoea en in de bosschen van 
Amboina zouden slangen van 24—30 voeten lengte gevonden zijn (*). 
_(*) Waarschijnlijk is de door den schrijver bedoelde slang, de- 
zelfde als de overbekende Sawah-slang van Java. RED. 
