( 501 ) 
te voren, vele slagtoffers had gemaakt. Ik vond daar nog 
slechts enkele lijders. 
Van daar ging ik naar het daar naast gelegen Laras 
Soemaniek. Dit Laras en bijzonder de hoofd-kampong 
Soemaniek heeft zeer veel door de ziekte geleden. Ik 
vond in den laatsten kampong dertien huizen , waaronder 
enkele nog al groote, die achtereenvolgens geheel waren 
uitgestorven en ledig stonden. 
Soemaniek, reeds veel hooger dan Fort van der Ca- 
pellen, is 13 uur van hetzelve gelegen, aan den voet van 
een klein gebergte , hetwelk westelijk door den Merapi 
en oostelijk door den Sago begrensd wordt. Soemaniek 
zelf is een uitgestrekte kampong, op een zeer bergachtig 
terrein , eenigzins onzindeliĳk. Het grootste gedeelte der 
bevolking schijnt zeer arm te wezen. Rondom den kam- 
pong bevinden zich sawah’s, die gedeeltelijk onbebouwd 
zijn gebleven, doordien de bevolking door de groote sterfte 
zeer verminderd is. 
Tegelijk bezocht ik het Laras Songt jamboe , zeer hoog 
aan den voet van den Merapt gelegen, op deszelfs zuide- 
lijke en zuid-oostelijke zijde. Hier werden nog dagelijks 
nieuwe individu’s door de ziekte aangetast ; ook hier is de 
bevolking zeer armoedig ; het grootste gedeelte is in ar- 
moedige woningen gehuisvest. De temperatuur is hier veel 
lager dan te Fort van der Capellen. 
Ook in het Laras Pagger oedjong was toen de ziekte 
uitgebarsten , en had bij mijne aankomstop den 27sten Au- 
gustus aldaar eene menigte slagtoffers gemaakt. Dit La- 
ras is slechts een half uur oostelijk van Fort van der Ca- 
pellen gelegen, aan een rotsachtig gebergte, langs het- 
welk eene kleine stroomende rivier loopt. 
In het geheel zijn in genoemde Larassen 144 menschen 
aan de genoemde ziekte lijdende, door mij onder geregelde 
behandeling genomen, waarvan 82 mannelijke en 62 vrou- 
