( 518 ) 
den bij de Raphanie aanwezigen spasmodischen toestand , 
de tonische en klonische krampen der extremiteiten , nooit 
den in Gangreen overgaanden Anthrax. Het zoude van 
belang geweest zijn, wanneer men in de gelegenheid was 
geweest, eenige lijkopeningen te kunnen doen, doch dit 
was bij den Maleijer onmogelijk. 
Aangaande de oorzaken der Raphanie komen de auteu- 
ren daarin overeen, dat eene slechte kwaliteit des voedsels 
het voornaamst oorzakelijk moment geweest is. Zij is altijd 
waargenomen geworden in den tijd van mislukte oogsten , van 
misgewas. Velen geven de schuld aan het Secale cornutum, 
dat in de jaren der epidemie zeer veel met het koorn gemengd 
was. In plaats van brood, moest toen ook veel gebruik 
worden gemaakt van slechte surrogaten des broods. In hoe 
ver hier bij deze epidemie, bijkans gelijke oorzaken ten 
minste eenig aandeel hebben, is boven reeds aangewezen. 
Jets over de Contagiositeit dezer Epidemie. 
Of deze epidemie contagieus is of niet, durf ik nog niet 
beslissen ; ook de Raphanie is door eenige auteuren voor 
contagieus verklaard , terwijl weder andere derzelver conta- 
giositeil ontkennen. Over deze epidemie zou mogelijk ins- 
gelijks het oordeel der geneesheeren verdeeld zijn. Wanneer 
men ziet, hoe in een en hetzelfde huis, soms successievelijk 
alle leden des gezins door deze ziekte aangetast en suc- 
cessievelijk gestorven zijn; dan zou men bijkans moeten 
gelooven, dat er contagium bestond. Onder de gegeven 
omstandigheden, bij overgang der ziekte in een typheus 
tijdperk , bij het digt zamienliggen der zieken in sommige 
huizen, bij de boven beschreven beklagenswaardige inrig- 
ting der huizen, en bij de in dezelve heerschende onzinde- 
lijkheid, zou zich ligt een miasma kunnen vormen of 
ontwikkelen, terwijl het van den anderen kant ligt denk- 
