(582 ) 
heden geboren en vrij worden, die als vreemde prikkels op 
de vaatwanden moeten inwerken. Of het kwik zooals het- 
zelve in den bloedsomloop trad, of in zijne verbinding met 
de albumine, of de daardoor teruggehouden eiwitstof, of 
de vrij geworden zwavel en phosphor, of wat dan ook, 
zullen de irritabiliteit verhoogen en de vaten tot contrac- 
tie aanzetten, waarvan het noodzakelijk gevolg wederom 
is, verhindering van exsudatie ; want alle uitzweeting 
kan aan niets anders dan aan uitputing der prikkelbaar- 
heid, overprikkeling en der organische contractie, aan 
passiviteit enlaxiteit der vaten worden toegeschreven. In het 
begin eener ontsteking, dat wil zeggen , wanneer de vaten 
op het hoogst geprikkeld en zamengetrokken zijn , dan 
ontstaat er nog geen exsudaat ; dit volgt naderhand. Die 
chemisch veranderde, die vloeibare en verdunde toestand 
des bloeds kan niet altijd, zelfs niet lang voortduren ; de 
eiwitstof , anders het beginsel van de voeding der orga- 
nen, is nu of door hare scheiding van het bloed-plasma 
of door hare verbindingen met het kwik en het chloor , 
een overtollig, een vreemd iets geworden , hetwelk de na- 
tuur uit den spheer des levens zoekt te verwijderen en zulks 
geschiedt meestal door de buikspeekselklier , welke ook in den 
gezonden toestand als een uitscheidend orgaan voor de 
overvloedige en ongebruikte eiwitstof schijnt te dienen. 
Gelijk wij de meeningen over de werking des kwiks in ’t 
algemeen zeer zagen verschillen, even oneens was men 
het ten allen tijde over de naaste oorzaak van den door 
kwik verwekten speekselvloed. Owen schreef aan het kwik 
eene specifieke kracht toe, om op de speekselklieren te 
werken. Plenck vermoedde eene chemische verwantschap 
van het kwikzilver tot het speeksel. Zr. Hoffmann 
leidde deze aandoening af van de teruggehouden afschei- 
dingen in andere organen, vooral van het voetzweet , den 
stoelgang en de urien. Volgens Mitie ontstaat zij uit den 
