( 586 ) 
het kwik niet werkeloos bleef, maar dat anders weinig of 
niets afdoet, vooral tot de genezing der ziekte. 
Waarom verwekken grooter giften van calomel meer 
darmontlastingen , kleinere daarentegen meer salivatie? 
Omdat bij grootere giften eene genoegzaam sterke prikke- 
ling des darmkanaals tot verhooging van deszelfs bewegin- 
gen en uitscheidingen,of, zoo het middel dieper indringt, 
(hetgeen mij in dit geval minder waarschijnlijk voorkomt) 
eene ruimere meer plotselinge ontleding van albumine moet 
voorondersteld worden, welke laatste haar organum secre- 
torium, het alvleesch, vermogend tot uitscheiding zou aan- 
zetten, terwijl de kleinere, en langzaam genomen giften 
dien sterken prikkel missen, zich allengs door het ligchaam 
verspreiden , daardoor in naauwere verbinding met de voch- 
ten kunnen treden en alzoo de verwijderde, consensuelle 
deelen, de speekselklieren in de opvolgende tragere uit- 
scheidingen nu mede betrekken. Calomel, mercurius 80- 
lubilis Hahnemanni en het unguentum neapolitanum he- 
hooren tot de minst scherpe mercurialien en brengen om 
gezegde redenen het meest salivatie te weeg. 
Calomel en andere mercurialiën bevorderen de absorp- 
tie volstrekt niet. Wanneer ze strekken konden om de 
activiteit van het opslorpend vaatstelsel onmiddelijk te ver- 
hoogen, dan zouden ze ontegenzeggelijk vooral daar te 
pas komen, waar abnorme en overvloedige uitzweetingen 
met adijnamie, met passiviteit gepaard gaan of werkelijk 
daaruit voortvloeijen. Van velen noemen wij slechts de 
vomicae der longen in het laatste stadium der phthistis ; 
de zoogenaamde koude abcessen, de asthenische Aydrops. 
Men ziet in die toestanden wel eens kwik verördenen , doch 
niet door rationele artsen en altijd tot groot nadeel der 
lijders. In de laatstgenoemde ziekte moet men op eene 
vermoede of geconstateerde nieraandoening werken, of, 
zoo men de absorptie van het door atonta vasorum uit- 
