( 98) 



(Ier vulkanische dampen op de Trachiet plaats heeft , dezel- 

 ve met den atmospheer in aanraking moeten wezen en het 

 is natuurlijk , dat dit slechts in nog werkende vulkanen of 

 solfataren gebeuren kan. 



De temperatuur van dit mineraal water hetwelk hoo- 

 ger gevormd wordt dan de plaats waar het te voorschijnt 

 komt , kan ons eene maatstaf geven voor den terugge- 

 Icf^den weg; want hoe grooter de weg is, welke het water 

 doorloopen moet , tot het te A'oorschijn komt , des te meer 

 zal zijne temperatuur verminderd wezen. De hooge tem- 

 peratuur van dit mineraal water dient als bewijs , dat het 

 niet zeer verwijderd van zijn oorsprong te voorschijn komt 

 en wij zijn dus zeker dat dit water gedurende zijn loop 

 weinig aan veranderingen blootgesteld was. 



Wij kunnen derhalve met zekerheid aannemen , dat dit 

 mineraal water in den Gedéh gevormd wordt en wij ko- 

 men alzoo ook indirect tot de kennis der bestanddee- 

 leu der uit den Gedéh uitstroomeude dampen. Wij herken- 

 nen namelijk zwaveldamp, zwavelwaterstof, waterdamp , 

 koolzuur en chloor , (of chloor waterstof) als oorspronkelijke 

 stoften; verder zwaveligzuur (ontstaan door de inwerking van 

 den zwaveldamp op den atmospheer) en zwavelzuur (waarvan 

 wij de vorming reeds vermeld hebben) als latere producten. 

 Minerale watereu , overeenkomende met dit water kunnen 

 op Java niet zeldzaam zijn. 



Buiten deze soort van minerale wateren zijn er op Java 

 nog vele andere watereu , die bezwangerd met zwavelwa- 

 terstofgas, geene zwavelzure zouten of hoogstens slechts 

 een spoor daarvan bevatten. Deze wateren hebben ge- 

 woonlijk geene hooge temperatuur. Ook hier is de vor- 

 ming dezer wateren aan de inwerking der vulkanische 

 dampen op de steenmassa toe te schrijven , met het onder- 

 scheid , dat de atmospheer geheel buiten spel gebleven is. 

 Hieruit volgt natuurlijk , dat deze watereu ver van hunnen 



