( 899 ) 



Tegen dezen tijd toch woiden de effluvia paludosa over de 

 reede heen naar het eiland Onrust gevoerd, (Avelk ei- 

 land oeene moerassen bevat , maar integendeel slechts uit 

 een koraalrif schijnt te bestaan , in hetwelk het onge- 

 rijmd zoude zijn , den zetel dezer effluvia te zoeken) ; en 

 wel heeft dit plaats door den tegen den avond van Bata- 

 tavia af opkomenden landwind , die de uitwasemingen 

 der nabij de stad Batavia (1) gelegene moerassen naar 

 genoemd eiland heenvoert; welke wind alsdan voor de 

 bewoners van dit eiland nog uoodlottiger is , omdat de 

 waterdanipen , waarin de miasiuatische eflluvia zijn opge- 

 lost , omtrent dit gedeelte van den dag minder door de 

 hitte zijn uilgezet , en de effluvia dus meer gecondenseerd , 

 zich langer over de oppervlakte der aarde verspreiden. 

 Hoewel er jaarlijks een groot gedeelte der in>voners van 

 de stad , vooral der Chinezen , aan de gevolgen dezer 

 koorts bezwijkt , is echter dit aantal betrekkelijk veel 

 geringer dan dat van hen , die op het eiland Onrust en op 

 de reede worden aangetast (2) ; en dit schijnt voornarae- 



(i) Het zijn minder d>; bij de stad Batavia liggende moe- 

 rassen dan de uitgestrekte moerassen van den hoek van Tan- 

 gerang zeer nabij welken Onrust is gelegen. De schepen 

 ter reede van Batavia liggen korter bij de stad dan 

 Onrust. Red. 



(2) Op sommige op de reede liggende koopvaardij schepen, 

 woedde de ziekte in het jaar 1842 zoo hevig, dat alle manschap- 

 pen of overleden of in het hospitaal waren , en er slechts een 

 paar zieken aan boord bleef , om zoo het heette , op het 

 schip te passen. Verscheidene schepen moesten voor een groot 

 gedeehe nieuwe equipage medenemen , daar de oude gedeeltelijk te 

 zwak was om de reis daarmede te beginnen , welke zwakte , vol- 

 gens het mij naderhand door de gezaghebbers medegedeelde, bij de 

 meesten zeer langen tijd aanhield. 



