( 400 ) 



lijk daaraan loet eschrij ven te zijn , tlat de genoemde voor- 

 beschikkende oorzaken op de nabij Onrust en op de reede 

 liggende schepen in grootere mate aanwezig zijn; hoewel 

 het niet tegen te spreken is , dat de rede hiervan ook voor 

 een groot gedeelte daarin moet worden gezocht, dat de ge- 

 woonte om in dezen dampkring te leven , veel van deszelfs 

 nadeeligen invloed doet verminderen (i), en dat de miasmata 

 op den tijd , wanneer zij het meeste gevaar brengen , voor 

 een groot gedeelte door den landwind worden verwijderd. 

 Ofschoon het nu geenen twijfel lijden moge, dat de genoem- 

 de en daarmede overeenkomende oorzaken de prïedisposilio 

 ad morbum verhoogeu , is het toch aan den anderen kant 

 eene ontegenzeggelijke waarheid , dat ieder die zich aan de 

 gelegenheid gevende oorzaak blootstelt, door de ziekte kan 

 worden aangetast; hetgeen geene verwondering zal baren, 

 wanneer men bedenkt, dat het menschelijke ligchaam , door 

 zijne vatbaarheid om door prikkels te worden aangedaan , 

 door het opslorpingsvermogen der verschillende weefsels 

 enz. zelf eene voorbeschikkende oorzaak daarstelt. 



(i) Hoewel de gewoonte hierin veel doet, is zij echter niet 

 in staat tegen den nadeeligen invloed van den door effluvia palu* 

 dusa besmetten atmospheer op te wegen. Dit blijkt diiideliik 

 wanneer wij in ons vaderland nagaan , welken invloed dezelve op 

 den gemiddelden leeftijd der inwoners uitoefent. Zoo was de evenre- 

 digheid van het aantal overledenen tot dat der inwoners gedurende 

 tien jaren (1815 — 1824): 



in Zeeland i: 28,54. 



„ N. Holland i: 31,60. 



jj Vriesland i: 49,40. 



5, Drenthe i: 50,40. 

 (Cf. Lobatto Jaarboekje 182B). 



Het zoude belangrijk zijn eene dergelijke vergelijking betreflFende de 

 moerassige en nier moerassige gedeelten dezer gewesten te bezitten. 



