( 41S ) 



<le of opgerigte houding waren ; indien de lijders eene lig- 

 gende positie hadden, werd dit verschijnsel niet of veel 

 minder door hen waargenomen ; hierbij hadden allen bij 

 welke zich dit verschijnsel voordeed eene sterk verwijde 

 pupil , eene zeer drooge huid , kleinen zwakken pols en 

 groote duizeligheid , insgelijks vooral in de opgerigte 

 houding, Avaardoor eene zeer kennelijke phijsioguoinie 

 ontstond, welke zoo kenmerkend Avas , dat men op 

 het eerste gezigt dezen toestand daaraan konde erkennen; 

 andere bijzondere in het oog loopende verschijnselen nam 

 ik daarbij niet waar. 



Uit al het bovenstaande blijkt, dat de lijders na het 

 doorslaan der ziekte , veelal in eenen langdurigen slepen- 

 den toestand van zwakte blijven veikeeren ; niet zelden 

 gebeurde het , dat de lijders in het hospitaal , gelijk men 

 dit noemt , niet op hun verhaal kouden komen , hoewel 

 zij tnaanden lang onder geregelde behandeling bleven ; de- 

 ze toestand was evenwel niet altijd het gevolg der door- 

 gestane ziekte op zich zelve, maar veelal van den in- 

 vloed , Avelke de aanhoudende warmte op deze verzwakte 

 gestellen uitoefende. Dit bleek b. v. duidelijk , doordien 

 sommige lijders , die langen tijd vruchteloos in het hospi- 

 taal voor dezen toestand werden behandeld, door een 

 kortstondig verblijf in een koeler klimaat {Buite7izorg) 

 spoedig hunne krachten herkiegen. 



Voor ik nu tot de beschouwing der prognosis en be- 

 handeling overga, komt het mij niet ondoelmatig voor, 

 hier een paar waarnemingen van aan deze koorts lijden- 

 den tusschen te voegen. 



Eerste waarnemhig. 



Peter Ligthart , matroos der 3e klasse aan boord 

 van het nabij Onrust liggende schip Rotterdam , 23 ja- 



