( noo ) 



vochtige standgewesten der evennachtlijnstreken te midden 

 van raoineuten, die verzwakkend op hetzelve inwerken en 

 de slijmsecretie der mucosa pathologisch wijzigen. Meer 

 dan ergens anders , zijn hier de ziekten van den tractiis 

 intestinorum veelvuldig; blijkende het uit de ondervinding, 

 dat meer dan ^ gedeelte der sterfgevallen in de strandstre- 

 ken, aan Diarrhaeën en Dijsenterieën zijn toeteschrijven , 

 en in vele anders genoemde ziekten de chijlopoïetische 

 klieren en het darmslijravlies niet de minste rol vervullen. 



De waarneming bewijst dan ook, dat de enthelmintheri 

 hier slechts weinige individu's verschoond laten. Kinderen 

 en volwassenen worden evenzeer door dezelve gekweld , 

 en de inlanders en Chinezen niet minder dan de Euro- 

 peanen. 



Intusschen is het opmerkelijk , dat het hier vooral de 

 spoelwormen (Ascaris lumbricoïdes) zijn, die praedomineren 

 en de overige enthelminthen bijkans verdrongen hebben. 

 En hoezeer de Oxyuris vermicularis hier nog vele kinderen 

 kwelt en de Taenia soliura L en Bothryocephalus latus Brems, 

 den mensch niet sparen , is derzelver voorkomen toch veel 

 beperkter dan in Midden-Europa , maar ook slechts, om 

 des te ruimer veld te laten aan de Ascarieden. Dan » 

 hierover later nog nader. 



Betreffende het hier voorkomen der overige in den mensch 

 huisvestende Entozoën zijn nog slechts weinige waarnemin- 

 gen publiek gemaakt. DeTilaria dracunculus Brems, komt 

 slechts voor bij de Afrikaansche soldaten. 



AsirELI£DE5. 



De stilstaande wateren in de omstreken van Batavia zijn 

 rijk aan bloedzuigers. De bloedzuigers [lintah Mal) zijn 

 daardoor zoo ligt verkrijgbaar als goedkoop , wat te meer 

 van belang is , omdat derzelver aanwending in eene me- 



