( 6^7 ) 



om dan naar omstandigheden te handelen , gelijk wij bij 

 de beschouwing der volgende indicatie zien zullen. 



De hoeveelheid der bloedzuigers , die noodig is , is 

 derhalve zeer betrekkelijk; de meeste lijders, die gedu- 

 rende het bovengemelde tijdvak * waarin ik de ziekte 

 waarnam , in het hospitaal gebragt werden , waren gelijk 

 ik boven zeide sterke , sanguinische , pas uit Europa 

 aankomende schepelingen , en vaak was hier de aanwending 

 van een twintig- of vijfentwintigtal bloedzuigers on- 

 voldoende ; doch twintig of vijfentwintig bloedzuigers bij 

 dezen , zijn soms relatief minder dan zes of acht bij 

 zwakkere en meer geacclimatiseerde Europeanen , en 

 vooral inlanders , bij welke de ondervinding toch geleerd 

 heeft , dat men met de aanwending van bloedonttrekkin- 

 gen hoogst voorzigtig moet zijn. Al is een Europeaan 

 nog zoo lang hier , dan kan hij , caeteris paribus , toch 

 nog een misschien tweemalen zoo groot bloedverlies door- 

 staan als een Inlander. Wel verdragen de hier op Java 

 aanwezige Chinezen beter een bloedverlies dan de Java- 

 nen , doch ook bij deze kan zelden of nimmer , zonder 

 nadeel eene onttrekking van bloed geschieden, gelijk die 

 soms bij Europeanen te pas komt. 



Belangrijk zijn dus de wijzigingen , die de manier ora 

 aan deze eerste indicatie te voldoen , naar de verschillen- 

 de gesteldheid in welke de lijder wordt aangetroffen , 

 ondergaat. ■., i...v> \ 



Dikwijls zonde men , indien men de lijders pas onder 

 behandeling krijgt , twijfel kunnen voeden , of niet 

 eene venaesectie hier aangewend , den geheelen toestand 

 ten voordeeligste zoude kunnen veranderen; vooral kan 

 deze gedachte opkomen bij het beschouwen van die sangui- 

 nische en robuste schepelingen , welke pas uit Euro- 

 pa aankomende , van de reede of van het eiland On- 

 rust naar het hospitaal worden overgebragt ; doch hoogst 



