( 6S8 ) 



zelden of nimmer beantwoordt het aanwendca eeiier al- 

 geineene bloedontlastiiig aan onze verwachting. Het uit 

 de aderen ontlaste bloed was altijd donkergekleurd , wel 

 spoedig stollende en eenen grooten , hoewel niet vasten» 

 bloedkoek vormende , welke met eene geelachtig groene 

 dunne en losse crusta was bedekt , doch altijd zonder 

 de minste leekenen van crusta inflammatoria ; ook is het 

 steeds voorgekomen , dat dergelijk bloed spoediger dan 

 gewoonlijk in bederf overgaat. Meestal zien wij na eene 

 algemeene bloedonttrekking collapsus intreden, de lijders 

 verliezen de noodige krachten om het volgende koorlsacces 

 (zoo het niet gelukt de koorts terstond te breken) te 

 kunnen doorstaan , of de ziekte gaat hierdoor te spoedi- 

 ger in het nerveuse tijdperk over ; en bovendien wordt 

 bij die weinige lijders , welke de nadeelige uitwerkingen 

 der aderlating te boven komen, veel meuigvuldiger dan bij 

 andere hijdrops onder de naziekten waargenomen. John- 

 son f die de ziekte zelve niet waarnam , doch het rap- 

 port van den heelmeester Wade Shtelds over Bataviasche 

 koorts in zijn werk »over den invloed der keerkrings- 

 luchtstreken op Europesche gestellen" heeft opgenomen > 

 berispt denzelven (zie pag. 252) , omdat hij de aderla- 

 tingen om één ongelukkig geval verwerpt, en zeker is 

 er uit één enkel geval niet ligt eene gevolgtrekking van 

 dien aard te maken. Doch ik kan verzekeren , zoowel 

 gedurende mijn verblijf te Batavia in 1839 als in 1842, 

 de koorts verscheidene malen met eene aderlating , die 

 schijnbaar zeer aangewezen was, te hebben zien behande- 

 len » en steeds met een ongunstig gevolg ; terwijl de 

 plaatselijke bloedontlasting , over het algemeen steeds 

 met een ongunstig gevolg ; terwijl de plaatselijke bloed- 

 ontlasting, over het algemeen steeds gelukkige resultaten 

 opleverde. 



Wij hebben hier niet niet eene ware ontsteking (phlo- 



