( 39 ) 



planten - phijsiognomiekunde is niets anders als de tuinmans- 

 kunst. Het voornaamste doel van deze laatste toch is 

 daarin gelegen, dat de planten-phijsiognomieè'n zoodanig ge- 

 schikt worden , dat derzelver vereeniging den indruk van 

 het schoone in ons voortbrengt. Schoone tuinen kunnen 

 worden aangelegd zonder tempels , ruïnen, hutten, brug- 

 gen , vijvers ; maar niet zonder plantengroepen. De we- 

 tenschappelijk basis der tuinierkunst is tot dusverre veel 

 te weinig bestudeerd geworden , en men heeft er te wei- 

 nig acht op geslagen ; niet alleen overleveringen van eenen 

 Franschen en eenen Engelschen aanleg moeten den grondslag 

 van dezelve uitmaken , maar de eeuwige wetten van het 

 voorkomen der planten in de vereeniging van derzelver 

 uiterlijke vormen. Het blijft aan den kunstzin overgelaten, 

 om zinrijk dat in het leven te roepen, wat geeue wetten 

 als kiem van het schoone in zich opgesloten bevatten. Nog 

 eene andere kunst bestaat voornamelijk in de schikking en 

 daarstelling van planten - phijsiognomieën, die namelijk van 

 den landschapscliilder. Het is in het oogvallend, hoe weinig 

 keunis van planten - phijsiogn omiekunde de kunstenaars in 

 dit vak bezitten ; velen hunner hebben niet het minste denk- 

 beeld , dat er eene wetenschap bestaat , waaruit zij een 

 zoo krachtig hulpmiddel voor hunne compositie's zoudeu 

 kunnen trekken. Men zal mij zeggen , dat ook de groot- 

 ste landschapschilders daarvan geene kennis hadden. Ik 

 geef het toe , maar het blijft daarom niet te min waar, 

 dat zelfs de grootste kunstenaars nog gewonnen zouden 

 hebben , indien zij kennis gehad hadden van de wetten 

 der planten - phijsiognomie , in plaats van dezelve slechts 

 als bij instinct te volgen. Van eenen anderen kant be- 

 stond ook in den tijd van eenen Poussin de planten - phij- 

 siognomiekuude nog in het geheel niet als wetenschap. De 

 hedendaagsche kunstenaars hebbeu in de tropeuwereld nog 

 een ruim veld voor zich ; maar daar kunnen zij met den 



