(48) 



zaraengesteld. De oorzaak ligt in de wetten van het schoone 

 zelve , hetwelk op de harmonie der gewaarwordingen 

 hernst en onze vrijheid van denken en willen zeer wei- 

 nig aandoet, ja deze vrijheid zelfs bevordert. Zoo gaat het 

 even eens met de werking der plantenphijsiognomieën. 

 Hoe eenzijdiger en krachtiger de indruk is, des te meer 

 worden wij daardoor getroffen en geleid , des te meer gaat 

 het evenwigt der aangename gewaarwordingen verloren 

 en des te meer leidt onze gemoedsvrijheid daaronder. 

 De harmonische phijsiognomie van een heerlijk eikenbosch, 

 de verscheidenheid van vormen der aloude wouden doen 

 ons sterk aan , maar onze gemoedstemming in derzelver 

 schaduwrijke paden is eene vrije en gelukkig makende. Wij 

 worden daarbij voor al het schoone en groote vatbaar, 

 voor al dat gene, waarover zielsvervoering den adem des 

 genie's uitgespreid heeft ; wij worden tot voelen en den- 

 ken , tot willen en scheppen opgewekt. Alle poorten des 

 geestes openen zich en wij worden even geschikt tot ont- 

 vangen als tot voortbrengen. Geheel anders voelen wij 

 ons in een dennenbosch, anders in een stijf Epakriden- 

 woud van Nieuw-Holland , anders tusschen wonderlijke 

 Cactus in Mexico , anders tusschen heidekruiden in Eu- 

 ropa, anders op een allang-allang veld op Java. Zoo 

 ver het oog rijkt, ziet men dezelfde hoogte van halmen, 

 dezelfde trillende spitsen der bladen , hetzelfde geelachtig 

 groen of groenaclitig geel der vlakte. Daarbij dan het zwij- 

 gen, dat zoo duidelijk spreekt; daarbij de afmattende hitte, 

 die rondom met de lucht over het veld in wervelende 

 bewegingen speelt. Het is niet te ontkennen, dat de 

 phijsiognomie, welke wij voor ons hebben, eene zeer be- 

 paalde , sterk geteekende , eene eentoonige in den hoog- 

 sten graad is. Zoo is ook de indruk op ons gemoed. 

 Deze is zelfs zoo bepaald, zoo sterk, dat ons aanschouwen 

 zich daarvan niet los weet te maken. Wij worden zoo 



