(84) 



verstrooid woont, nog minder dan naauwkeurig mogen 

 geheeten worden , spreekt van zelf. Slechts wat de 

 Christenbevolking aangaat , mogen de opgaven , vooral 

 van den burgerlijken stand , als meer naauwkeurig worden 

 beschouwd. De Christenbevolking , hoewel te gering om 

 tot maatstaf voor den algemeenen gezondheidstoestand te 

 dienen , geeft ten minste meer te vertrouwen resultaten 

 betrekkelijk dit ons meer bijzonder interesserende gedeelte dei- 

 bevolking. Doch mag hierbij wel in het oog gehouden 

 worden , hetgeen vroeger omtrent de Christenbevolking 

 ontwikkeld geworden is, dat dezelve, wat den landaard 

 betreft uit de allerverschillendste bestanddeelen zamenge- 

 steld , de invloed der plaatselijke ziekle-oorzaken alles 

 behalve gelijkmatig op dezelve werkende is ; dat de directe 

 toe- en afname der Christenbevolking uit den bevolking- 

 staat blijkende, voor een groot gedeelte van verhuizingen 

 afhangt ; dat de sterfgevallen , in de verhouding daarvan 

 tot de bevolking en de geboorten, zelfs onder de Christe- 

 nen , hoe juist ook opgegeven , nog geenen maatstaf ople- 

 veren , om de gezondheid der bevolking te beoordeelen , 

 omdat onder de overledenen een niet onbeduidend getal 

 personen begrepen is , dat niet te Samarang te huis be- 

 hoort , dus niet onder de bevolking geteld heeft , rei- 

 zigers , schepelingen vooral en militairen , die uit de bin- 

 nenlandsche garnizoenen ziek naar Samarang gezonden 

 worden. Hetzelfde bezwaar , maakt zelfs de hospitaal- 

 rapporten minder bruikbaar voor de beoordeeling van de 

 gezondheid der plaats. 



Desniettegenstaande houd ik het niet voor overtollig , 

 de bestaande statistische opgaven mede te deelen. Dezel- 

 ven kunnen altijd de redeneringen omtrent de gezondheid 

 van Samarang eenigzins staven , en dienen om vergelij- 

 kingen met andere plaatsen mogelijk te maken. 



Uit den bevolking-staat (A.) moet men opmaken , dat 



