(87 ) 



nu en dan , maar gewoonlijk slechts voor korten lijd met 

 rheumatische en bilieuse aandoeningen minder afwisselen , 

 dan verbonden zijn. Van eene eenigzins verbreide neiging 

 der ziekten , vooral der koortsen om nerveus en kwaad- 

 aardig te worden , boort men nagenoeg nooit , behalve 

 onder de schepelingen. 



Epidemische ziekten zijn nagenoeg onbekend. Slechls 

 de mazelen vertoonen zich in sommige jaren op deze 

 wijze , doch zijn gewoonlijk bijzonder goedaardig. Men- 

 schenpokken worden niet meer epidemisch gezien , indien 

 men niet eene uitbreiding dezer ziekte over een' kampong 

 van 20 tot 50 huisgezinnen , wat evenwel zelden plaats 

 vindt , met dezen naam bestempelen wil. Cholera heeft 

 zich in het laatste decennium zelfs niet sporadisch 

 vertoond. 



Endemisch daarentegen zijn ook hier, de aan de meeste 

 tropenlanden eigene buikloopen , vooral dyseuterieën , en 

 zekere sterk remitterende of groote neiging tot den inter- 

 mitterenden typus toonende koortsen met aandoening 

 van lever , milt , maag , colon en hersenen. Buitendien 

 vindt men bijna uitsluitend onder de inlanders endemisch 

 eenige huidziekten , vooral schurft , en eene soort van 

 framboesia ; minder algemeen ook lepreuse vormen. 



Buikloopen meest als diarrhaea catharrhalis beginnende , 

 toonen , zelfs wanneer zij slepende worden , eene voort- 

 durende geneigdheid om een dysenterisch karakter aan te 

 nemen , en in een min of meer uitgebreid verzweerings- 

 proces , zelfs geheele desorganisatie der darmrokken van 

 het colon te eindigen , de dunne darmen op eene in het 

 oog loopende wijze sparende. 



Deze buikloopen ontwikkelen zich veelal zeer plotseling 

 na gevatte koude , dikwerf echter ook na verwaarloosde 

 gastrische aandoeningen. Evenwel , begonnen hebbende , 

 nemen zij niet zelden een zeer acuut beloop , gewoonlijk 



