(98 ) 



welijks onder de ziekten worden gerekend , doch altijd 

 nog met meer regt onder deze, dan onder de teekenen van 

 gezondheid , wat niet alleen door leeken nu en dan be- 

 weerd wordt. Eene beduidende jeukte bij toenemende 

 verhitting tot stekende prikkeling overgaande, zelden en 

 slechts na aanhoudend hevig krabben tot ligte zweertjes 

 aanleiding gevende , is alles wat men er van te lijden 

 heeft. Zelden of nooit is dezelve het voorwerp van ge- 

 neeskundige behandeling ; zelden of nooit als een critisch 

 verschijnsel bij inwendige ziekten van beteekenis. 



Dat het spoedig verdwijnen van dezen uitslag van be- 

 langrijke gevolgen wezen kan , heb ik uit mijne eigene 

 waarnemingen niet kunnen opmaken , hoezeer het alge- 

 meen aangenomen wordt. Plotseling te verdwijnen en 

 plotseling terug te komen, behoort veeleer tot het karak- 

 teristieke van deze huidziekte. 



Menigvuldiger zijn de ziektevormen , die onder de Ja- 

 vaansche bevolking bij voorkeur endemisch voorkomen. 



Scabieus is onder de inlanders zoo algemeen , dat men 

 dezelve naanwelijks als eene ziekte beschouwt , indien zij 

 niet eenen aaumerkelijken graad bereikt , wat in den regel 

 niet het geval is. Verzuimde zindelijkheid , het gebruik 

 van veel gedroogden en gezouten visch; de trassie, die uit 

 half verrotte visschen en garnalen bereid wordt enz. , 

 zijn welligt de voornaamste oorzaken daarvan. Hoe alge- 

 meen de schurft verbreid is, toont zij zich zelden zoo 

 hardnekkig als in Europa , verdwijnt ligt door zindelijk- 

 heid en des noods door wasschingen met loog of zwavel , 

 en wordt dus niet gevreesd. Alleen bij groote onverschil- 

 ligheid bereikt zij een' hoogen graad. 



Van meer belang is de zoogenaamde Pattek der Inlan- 

 ders , door de Europeanen Spaansche pokken , door eenige 

 geneesheeren (welligt valschelijk ( Framboesia ) beter Ru- 

 pia?) genoemd. Er ontstaan hier en daar op het ligchaam, 



