( 244 ) 



Javasche bank , het bureau van den waterstaat enz. , 

 in of bij de nieuwe stad overbrengen , honderden men- 

 schenlevens , welke nu vroegtijdig door pernicieuse koort- 

 sen worden vernietigd , zouden langer behouden blijven. 



De huisvesting der ingezetenen van de oude stad is 

 overigens niet de minst gunstige. Ik bedoel hier niet 

 de reusachtige gebouwen langs de Tjiliwong (Groote ri- 

 vier) en langs de buiten- en binnen- .Nieuwpoortstraat , de 

 gedenkteekenen van de colossale inwendige constructie der 

 Avoonhuizen en magazijnen van de vroegere geslachten van 

 Nederlanders. Het zijn nu slechts magazijnen en kanto- 

 ren , waar de Europesche handelaar slechts gedurende den 

 dag zich bevindt, om ze 's middags voor zijne villa in de 

 nieuwe stad te verlaten. Gewis brengt derzelver ruime 

 bouworde er toe bij , ona den Europeanen het verblijf in 

 de stad minder nadeelig te doen zijn, maar zij zijn geene 

 woonhuizen. 



Ik bedoel de woonhuizen der vaste ingezetenen , en 

 het is gewis eene gunstige proportie , dat van de 1409 

 huizen der Oude stad niet minder dan 1014 van ateen 

 zijn opgetrokken en dat slechts 105 derzelve bamboezen 

 huizen zijn met pannen en 290 bamboezen huizen met 

 atap gedekt. 



Men zou ligt tot de meening verleid worden , dat het 

 in het klimaat van Batavia weinig aankomt op de con- 

 structie der huizen voor de gezondheid der inwoners. 



Intusschen doet de ondervinding zien , dat doelmatig 

 gebouwde woonhuizen een der beste behoedmiddelen daar- 

 stellen tegen de ziekten, waaraan men hier, zonder de 

 noodige voorzorgen , dagelijks is blootgesteld. 



Wie de bamboezen huizen kent , zooals ze te Batavia 

 vrij algemeen worden gebouwd , derzelver krachteloosheid 

 in de afwering van de zeewinden en de nachllucht en , 

 wat geen geringer gebrek derzelve is , hunne togtigheid , zal 



