( 278 ) 



eenigzins geregelde wijze en eenigzins naar beginselen 

 uitgeoefend. Zij hebben geneesbeeren, die zicb uitsluitend 

 met het behandelen van zieken bezig houden , maar ook 

 eene menigte kwakzalvers , die slechts bij gelegenheid 

 voor arts spelen- De Chinezen hellen eenigzins naar het 

 Brownianismus over en behandelen nagenoeg alle ziekten 

 versterkend en prikkelend, den lijder zoo veel mogelijk 

 van lucht en licht afsluitende. Ook min of meer geregel- 

 de apothekers, waar de voorschriften hunner geneesheeren 

 gereed gemaakt worden , vindt men onder hen ; de meeste 

 geneesmiddelen echter worden uit de hand verkocht. Zij 

 gebruiken geneesmiddelen uit alle rijken der natuur en 

 kenneu vele metaalbereidingen ; edele gesteenten , paarlen , 

 de hoorn van den rhiuoceros , enz. zijn bij hen nog in aan- 

 zien. Van heel- en vroedkuude weten zij bijna niets. 



De Geneeskunde onder de Javanen is nog in de 

 kindschheid. Geneesheer (doekoen) is een ieder, die daar- 

 toe lust heeft. Voornamelijk zijn het oude vrouwen , die 

 door overlevering en langdurige ondervinding kennis van 

 de geneeskrachten van een aantal planten en eeuige mi- 

 neralen verkregen hebben ; doch bestaat hier ook een 

 paar mannen , die eene soort van geregelde praktijk uit- 

 oefenen. Hoewel zonder beginselen , brengen zij de ziek- 

 ten op zekere grondvormen terug , en eene vooronderstelde 

 verhitting speelt in hunne diagnosis, en verkoelende mid- 

 delen in hunne behandeling eene zoo groote rol, dat men 

 hen eer Anti - Browniauen zoude mogen noemen ; alleen 

 verschilt hun begrip van verkoelende middelen eenigzins 

 van het onze ; zij noemen b. v. het Capsicum (Spaansche 

 peper) verkoelend; duivenvleesch verhittend, enz.; voor 

 bloedontlastingeu zijn zij bevreesd en tegen purgantia en eme- 

 tica hebben zij een vooroordeel. Koud water, vooral wan- 

 neer het vooraf gekookt of door den priester gezegend 

 wordt, kan nergens nadeel toebrengen. Zij behelpen zich 



