( 295 ) 



la den namiddag van den 1 oden Mei heeft zich te Gu- 

 rontalo iu de residentie Menado eene hevige aardbeving 

 doen gevoelen , welke ongeveer 20 seconden heeft aange- 

 houden , doch geene schade van eenig helang heeft aan- 

 gerigt. 



Bijdrage, tot de natuurlijke geschiedenis der 

 liouthommel (Xylocopa violacea). 



In het tijdschrift voor JV. Indié' , 11de D. I. pag. 300 , 

 leest uien een artikel over de houtlor (koemöang) Mal.) 

 van Benkoelen door Brilmann. De wezenlijke inhoud van 

 dit opstel komt op het volgende neder. Be houthommel 

 komt te Benkoelen , maar niet op Java voor. Het man- 

 netje draagt in eenen zak onder de buikringen levendige 

 diertjes ten getale van 7 tot 21. Deze diertjes zijn allen 

 van eene gelijke grootte. De inlanders zeggen dat het 

 mannetje deze diertjes baart zoodra het wijfje hare jongen 

 gelegd heeft, opdat de jongen van het mannetje die van 

 het wijfje bewaken mogen. 



De opgaven , in dat artikel vervat , kwamen mij zoo 

 zonderling voor, dat ik ook eens onderzoekingen dienaan- 

 gaande begon in het werk te stellen , toen mij eene onge- 

 steldheid in eenen pesanggrahan der residentie Bantam 

 gevangen hield. Menige uitvoerigheid in de beschrijving 

 van den heer Brilmann vond ik tamelijk juist; maar toch 

 voel ik mij gedrongen de navolgende teregtwijzingen en 

 bijvoegselen openbaar te maken. 



De Xijlocopa violacea, van welke hier sprake is, komt 

 op Java in al te groote menigte voor, doch in het wes- 

 telijk veelvuldiger dan in het oostelijk gedeelte. Het dier 

 doorboort vele houtsoorten , andere daarentegen niet. Wat 

 daar bij het instinkt aandrijft , weet ik niet. De hardheid 



