( 422 ) 



ziekte meestal een ontstekingachtig karakter aan , met 

 sterke congestiën naar het hoofd en de lever ; bij die van 

 de tweede soort daarentegen deed zich eene groote pros- 

 tratio virium met nerveusen' toestand bespeuren. De 

 verschijningen waren dus naar de verschillende individuen 

 verschillend , maar de voornaamste symptomen , bij allen 

 constant, laten zich in drie rubrieken verdeelen : — 



a. Febrile sijmptomen — koorts met eenen vollen, harden, 

 zeer geaccelereerden , somtijds met zwakken, kleinen pols; 

 nadat eenige aanvallen van febris intermittens plaats had- 

 den gehad, werd de koorts remitterend, alleen in de 

 morgenstonden eenigzins nalatende ; later echter werd zij 

 continuerend ; de huid was dan gedurig heet en droog , 

 alleen 's ochtends vroeg met eenig zweet bedekt. 



b. Verschijnselen op het slijmvlies. De in het begin 

 zuivere tong nam een gastrisch, geelachtig beslag aan, waarbij 

 zich een zeer bittere smaak voegde; hare randen waren 

 dan hoogrood , en zij bleef meestal vochtig , in sommige 

 gevallen nam echter het beslag eene donkergele of don- 

 kerbruine kleur aan en werd de tong droog ; daarmede 

 gingen gepaard brakingen , in 't begin van de con- 

 tenta der maag, later echter van bilieuse stoffen. — Ge- 

 woonlijk bestond er obstructio alvi , in zeldzame gevallen 

 echter ook diarrboea , bestaande in een groenachtig vocht, 

 hetwelk in het vat een vlokachtig bezinksel achterliet. — 



c. Nerveuze verschijnselen. Hiertoe behoorden vooral 

 eene groote krachteloosheid , die zich zelfs bij anders 

 sterke menschen openbaarde ; zij klaagden vooral over 

 eene groote zwakte in de beenen en in de lendenen. — 

 Daarbij kwamen eene doffe hoofdpijn met duizeligheid , in 

 de avondstonden meestal delirièn en in hevige gevallen 

 subsultus tendiuum, carphologia. In sommige gevallen 

 zag men ook icterus , en dit was dan een geheel ongun- 

 stig teeken. Behalve dat deze ziektevorni als opvolgende 



