( 425 ) 



De lever toonde in de meesle gevallen sporen van 

 sterke congestie en ook van ontsteking , als zijnde haar 

 volumen meestal vergroot , het parenchijma verhard , zeld- 

 zamer verweekt en in sommige gevallen ook aan de na- 

 bijgelegene organen vastgehecht. Bij den ictericus vond 

 men de lever in den toestand van tuberculosis. 



De milt was constant aanmerkelijk vergroot, daarbij meestal 

 verweekt en in sommige gevallen ook vastgegroeid. Het 

 darmkanaal toonde steeds veranderingen op het slijmvlies, 

 hetwelk op verschillende plaatsen aanmerkelijk rood was, 

 en wel zoodanig, dat het op een confluërend papulens ex- 

 antheem geleek , als staande op sommige plaatsen van 

 het slijmvlies des geheelen darmkanaals eene verzameling 

 van hoogroode knobbeltjes en in eene uitgestrektheid van 

 1 — 1 § duim. Dat deze exantheemachtige verschijning in 

 ulceratie was overgegaan, ontdekte men nimmer bij lijders, 

 die op het toppunt der ziekte waren overleden, maar 

 wel bij zoodanige lijders, bij welken dit ziekteproces als 

 zoodanig was gebroken en in naziekte overgegaan. Zoo 

 zag men bij den fuselier JVirosari , die na geëindigde fe- 

 bris remittens in eene diarrhoea chronica was vervallen 

 en daardoor aan complete phthisis abdominalis overleden , 

 het slijmvlies van het geheele darmkanaal in een proces 

 van ulceratie overgegaan. Bij den kanonnier JVeuman , 

 die op het toppunt der ziekte was overleden en welke 

 voor zijnen dood nog verhaald had dat hij te Batavia 

 dezelfde ziekte had ondergaan , waren complete liktee- 

 kens van vroeger bestaan hebbende zweren , doch geene 

 effectieve ulceratie aanwezig ; — hij heeft waarschijnlijk 

 vroeger aan dysenterie geleden. 



Een tweede uitgang der febris intermittens was die 

 in de andere naziekten. Deze bestonden in opzettingen 

 (phijsconiën) der klierachtige ingewanden der onderbuiks- 

 holte , bovenal van de milt , minder van de lever , waar- 



