( 426 ) 



mede dikwerf eeiie chronische ontsteking van deze orga- 

 nen gepaard ging. Deze miltopzettingen zijn op Amboina 

 eene zeer gewone verschijning ; vele menschen zijn daar- 

 mede behebd , die soms langen tijd daarmede leven, zon- 

 der veel last daarvan te hebben , ja die zelfs deze kwaal 

 verliezen , wanneer zij maar niet door recidieven aange- 

 tast worden. Doch deze milt- en leverziekten geven aan- 

 leiding tot vele andere naziekten. Wanneer deze kwalen 

 blijven bestaan , zoo verwekken zij ten minste min of 

 meer dijspeptische verschijnselen ; zij werken verder ook 

 door bare massa , daar men somtijds personen ziet met 

 vergrootingen der milt , welke zich uitstrekken tot in 

 de regio umbilicalis , ja zelfs nog verder ; zulke perso- 

 nen zijn dan min of meer met moeijelijke ademhaling en 

 asthmatieke bezwaren behebd. Langen tijd bestaan heb- 

 bende , geven deze ziekten aanleiding tot belangrijkere 

 stoornissen in de functie van alle onderbuiksingewanden. 

 £r ontwikkelt zich ten eerste een subinflammatorische toe- 

 stand op het slijmvlies , die gewoonlijk in een ulcereus 

 proces overgaat , waardoor eene langdurige diarrhoea ge- 

 boren wordt, die door phthisis abdominalis dikwijls een 

 einde maakt. Dezen uitgang nam men in dit semester 

 meermalen waar. 



Een andere uitgang was een ziekteproces , hetwelk 

 in de sereuse vliezen der onderbuiksholte zijne zitplaats 

 had en in verminderde resorptie bestond ; dit waren de 

 verschillende soorten van hijdrops : in de meeste 

 gevallen was het ascites. Men zag dezen uit- 

 gang ook meermalen zoowel bij Europeanen als Inlanders. 

 Wat de matrozen , die dikwijls febrig intermittens hadden 

 ondergaan en buitendien aan den sterken drank waren ver- 

 slaafd, betreft , van dezen behandelde men eenige gevallen, 

 b. v. eenige Europesche manschappen van Z. M. schoener 

 Pijlades en van Z. M. brik de Windhond. Deze men- 



