( 538 ) 



reeds verzekerd dat de kiem van opvolgende ziekten , 

 of wel het een of ander nagebrek bestond. In het bijzonder 

 ongunstig schenen klimaat en weersgesteldheid voor som- 

 mige chronische ziekten z. a. chronische huidziekten, 

 hijperstenische longeuziekten , haemorrhoieden , phijsconiën 

 en atonién van milt en lever , hijdrops , rheumatismus , 

 verouderde ulceratiën , caries , enz. 



Ik heb opgemerkt , voor zoo verre de gelegenheid dit 

 toeliet , dat vele chronische ziekten , zoo als longtering , 

 lever- en miltziekten , aamborstigheid , hijdrops , uitslag- 

 ziekten , chronische dijsenteriën en dijscrasiè'n voorkwa- 

 men vooral bij die inboorlingen , welke de belegering 

 van Bonjol in derzelver modderkuilen en gaten hadden 

 uitgehouden , onder het verduren van gebrek en allerlei 

 gemoedsaandoeningen , naast of digt bij de graven van hen, 

 welke aan ziekten of bekomene wonden gestorven waren. 

 Dat de bevolking der vallei op verre na niet zoo ge- 

 zond en krachtvol uitzag , als die der andere districten » 

 kan men uit de bestaande schadelijke invloeden afleiden , 

 met welke invloeden dezelve uit den aard harer levens- 

 wijze, werkzaamheden , behoeften en gewoonten , evenzeer 

 in aanraking kwamen als de militairen van Kotta Gene- 

 raal Cochiua. 



Haemorrhoieden kwamen algemeen voor. Ziekten, welke 

 zich bepalen tot lagere werkkringen des levens en zich 

 openbaren in het lijmphatisch en klierstelsel , zoo als krop- 

 klier- of gewrichtsgezwellen , heb ik zelden gezien. 



Eertijds, zeggen de overleveringen, zijn de pokken 

 schrikverwekkende plagen der bevolking geweest ; ontel- 

 bare offers werden door die ziekte gevorderd, 't welk 

 ook weinige verwondering kan baren , wanneer men dit 

 slechts in het oog wil houden , dat de despotieke regering 

 der padaries de strekking had , om den geest van den ge- 

 ringen man aan banden te leggen , ten einde zij van hun 



