( 585 ) 



Op hladz. 1 van mijn boek en op meer andere plaatsen 

 heb ik gezegd : » dat wijsgeeren en physiologen aannemen 

 dat de mensch (tot welke verscheidenheid hij ook moge be- 

 hooren), uithoofde zijner organisatie en van zijnen physiologi- 

 schen toestand, het voorregt boven de dieren heeft om, ook 

 verre van zijnen geboortegrond , op elk gedeelte van den 

 aardbol , onder elke hemelstreek en temperatuur te kun- 

 nen leven , zijn geslacht voort te planten en in stand te 

 houden." H er tegen heb ik aangevoerd en wetenschap- 

 pelijk pogen te bewijzen , dat de mensch het hem door de 

 natuur aangewezen klimaat niet aanmerkelijk overschrij- 

 den kan , zonder zich bloot te stellen aan groute stoor- 

 nis zijner gezondheid, aan veel gevaar voor zijn 

 leven en zelfs voor de vernietiging van zijn geslacht. 

 Ik heb dus geenzins beweerd , gelijk men het wil doen 

 voorkomen , dat de mensch en het dier in het vreemde 

 klimaat volstrekt niet leven kunnen , maar slechts dat 

 zij daar niet zoo gezond leefden en er vroeger stier- 

 ven , dan wanneer zij op hunnen geboortegrond waren ge- 

 bleven en bovendien gevaar loopen , hun geslacht te zien 

 uitsterven. Voor ons , die een vreemd klimaat bewonen 

 en met eenige oplettendheid gadeslaan, wat met ons zelve 

 en rondom ons gebeurt, schijnt deze meening weinig 

 betoog te behoeven , zoo eenvoudig en waar , dat zelfs de 

 minst oplettende er de gegrondheid van zal willen erken- 

 nen. Het is bijna onbegrijpelijk hoe een geneesheer onder 

 ons er uit zuivere overtuiging tegen kan opkomen. 



Ik heb, om mijne stelling te staven, eene schrede 

 verder moeten gaan dan andere schrijvers ; ik heb zoo 

 veel mogelijk statistieke opgaven opgespoord en daaruit , 

 zoo wel als uit hetgeen ik had gezien en waargenomen , 

 gevolgtrekkingen afgeleid. Wie daartegen in het openbaar 

 wil opkomen , dient van deugdelijker bewijzen dan de 

 mijne voorzien te ziju, om de gegevens te ontzenuwen ; 

 anders ware het nuttiger eu eervoller te zwijgen, tot zoo 

 lang men zulke bewijzen bezit. 



In stede dat de heer W. aan deze regtmatige en 

 billijke eischen der kritiek voldoet , vergenoegt hij zich 

 met eene opgave der menschen en dieren welke uaar 

 vreemde klimaten zijn overgevoerd , daar thans nog leven 

 en zich vermenigvuldigen, iets, wat wij niet hebben te- 

 gengesproken , ofschoon het laatste voor den mensch nog 

 niet toegevende. Het zijn bekende zaken voor degenen 

 die in de wetenschap zijn ingewijd, maar zij voldoen haar 

 niet; het is intusschen waarschijnlijk dat de oppervlak- 

 kige lezer de zaak reeds als voldongen eu in mijn nadeel 



