( 589 ) 



afgetrokken degenen , welke na eenige jaren weder zijn 

 vertrokken ; naaar er is ook niets voor het tienvoudig 

 grooter getal aankoraelingen opgebragt , hetwelk alleen 

 sedert 1816 circa 50,000 bedraagt, doch ik wil niet karig 

 zijn en nog een aanzienlijk rabat toestaan , de slotsom 

 wordt toch ongunstig genoeg. Immers overal waar men 

 de geboorteregisters openslaat wordt de geboorte voor de 

 helft of een derde door de sterfte overtroffen ! Het is 

 zeer onjuist dat recensent (pag. 387) meent, dat eene be- 

 volking van 1901 zielen rekenen mag op 169 jaarlijksche 

 geboorten, het aantal Javaansche vrouwen dat er toe bij- 

 draagt en nog al aanmerkelijk is, is in de 1901 zielen niet 

 begrepen , zoo als ik duidelijk heb opgemerkt , maar dat 

 hindert recensent niet, om zich te houden als of hij daar- 

 van niets weet. Wij zullen intusschen eens aantoonen hoe 

 de vreemdelingen het op Batavia maken , alwaar de Eu- 

 ropeanen niet minder gezond wonen en geregeld leven 

 dan op andere strandplaatsen. Wij ontleenen de cijfers 

 aan het Natuur- en Geneeskundig Archief, 3de jaargang , 

 2de aflev. , bladz. 236 en 237. 



Sterfte verhouding te Batavia. 



Hieruit zien wij , dat er een aanzienlijk verschil in de 

 mortaliteit bestaat met betrekking tot de inlanders in het 

 nadeel der vreemdelingen. Tegen de eerste drie zal recen- 

 sent wel vele bedenkingen, mogelijkheden enz. in het mid- 

 den brengen ; ik wil ze vooraf toegeven en ter vergelijking 

 slechts de Chinezen nemen , die hier het naast aan den 

 inlander komen. Als de mensch met zijne verhuizing naar 

 een vreemd klimaat geen groot gevaar loopt va?i zijn 

 leven te verkorten , dan moet zijn levenskans gelijk staan 

 met die in zijn vaderland of ten minste met de inboor- 

 lingen van het land, dat hij gaat bewonen. Wij zien hier 

 intusschen dat van 1000 inlanders 40 sterven en van de 

 Chinezen 60, en dat wel ongeacht de laatste voor 2/3 

 uit alhier geborenen der tweede of derde generatie bestaan 



(1) De berekening is over 25 jaren genomen, 

 3 e J. 4 e AFLEV. 38. 



