A uż. 
tożsamości. Jeżeli w Alpach zachodnich a mianowicie szwajcarskich, dla nadzwyczajnego wzniesie- 
nia gór, krzyżowania się pasm i przewracania się pokładów, w skutku czego często młodsze osady leżą 
pod starszemi, nie można prawa, według którego osadziły się po sobie, wykazać, nie wynika z tego 
iżby go niebyło. Zajmując się od kilkunastu lat badaniami geologicznemi w Karpatach, znajdowałem 
w następstwie pokładów największy porządek, powtarzający się na wielu punktach nietylko w Tatrach 
i wzniesieniach rówoodległych, ale i w Alpach wschodnich i zachodnich. Gdziekolwiek bowiem te naj- 
wyższe pasma rozpoznawano dokładnićj, wszędzie podobne następstwo wykazali uczeni, jako to: Bouć, 
Studer, Murchison, Segdwick. Nad morzem Adryatyckićm pomiędzy Obczyną a Tryestem, pojedyn- 
cze pokłady na sobie leżące, nie różnią się w najmniejszych odcieniach od tatrowych, i toż samo następ- 
stwo zachowują, które spostrzegamy przy Kościeliskach, albo Hradku w Liptowie. Skały warstwowe 
alpejskie zaczęły się osadzać jakieśmy wyżćj powiedzieli, z początkiem formacyi Jura i trwały do koń- 
ca kródowćj. Na jakich skałach osady te strącone zostały, niepodobna jest pospolicie okazać, prócz 
niektórych miejsc w Alpach wschodnich. I tak w okolicach Gracu dosyć znacznie rozwinęły się ska- 
ły przechodowe, a w Alpach wenecyańskich i wicentyńskich, w dolinie Val di Fassa formacye pstre- 
go piaskowca i pokrywającego onego wapienia getyngskiego (Muschelkalk), który nawet w najdrobniej- 
szych odcieniach nie różni się od podobnych skał osadowych w Niemczech lub Polsce. W całych 
jednakże Karpatach nie masz i śladu dawniejszych skał osadowych, same tylko alpejskie widać. 
Wspominają wprawdzie autorowie, jakoby się znajdowały w Karpatach dawniejsze formacye, ale twier- 
dzenia swego niepoparli żadnym dowodem. Szereg następujących po sobie skał osadowych alpejskich 
w Karpatach który podaję, nie jest z pojedynczych obserwacyj wyprowadzonym, ale ogólnie powtarzającym 
się fenomenem na wszystkich miejscach, gdziekolwiek tylko bliżćj były rozpoznawane. Pojedyncze po- 
kłady osadów tatrowych i z niemi równoodległych pasm opiszę w ogólnych zarysach, rozpoczynając 
od spodnich czyli najdawniejszych. 
1. PIASKOWIEC CZERWONY we Właściwych i Niżnych Tatrach, tudzież w górach nad 
Hronem, pomiędzy Breznem (Briesen) a Bańską Bystrzycą (Neusohl) spoczywa na plutonicznych i me- 
tamorficznych skałach, to jest na granicie, gnejzie, łupku mikowym i talkowym; na nim zas leży szary 
wapień alpejski liasowy. Piaskowiec czerwony jest pospolicie drobno ziarnowy; często ziarna kwar- 
cu są jakoby zlepione, nie widać lepiszcza i wtedy przemienia się w jednorodną skałę kwarcową, 
idla tego wielkie jest prawdopodobieństwo, że ten piaskowiec jest nieco przepalony, a nawet w części 
stopiony, ziarna bowiem są zupełnie do siebie zbliżone; rzadzićj widać lepiszcze składające się 
z czerwonego marglu; kolor czerwony pochodzi od niedokwasu 2 żelaza, farbującego zarazem tę 
skałę; często jednakże bywa białym. Piaskowiec czerwony niekiedy przechodzi w konglomerat, gdy 
zaokrąglone ułamki białego kwarcu, rzadzićj krawędziaste w mniejszćj lub większćj ilości domie- 
szywają się do piaskowca zwyczajnego. Obcych domięszanych minerałów ma bardzo mało; żyłki 
cienkie białego kwarcu snują się i krzyżują po niektórych warstwach; białe ziarna marglu, czasem' 
porfirowato bywają po całćj skale rozsiane; autorowie opisujący ten piaskowiec nazywają ten minerał 
zwietrzałym feldspatem, na co nie ma dostatecznego dowodu; w górze Praszywa wznoszącćj się nad 
Bańską Bystrzycą wypełnia żyłę wśród tego piaskowca ciągnącą się blaszkowy niedokwas 2 żelaza. 
