X m 
Skamieniałości nie zawićra żadnych i dlatego oznaczyć wieku tćj formacyi niepodobna. Geogności węgier- 
scy piaskowce w Niżnych Tatrach uważają za tromat (Grauwacke), ale swego mniemania niczćm nie- 
udowodnili, prócz że spoczywa na granicie, mającym być pierworodną skałą; są to zatćm przypusz- 
czenia, oparte na teoryach dawno zapomnianych. Piaskowiec ten dzieli się w warstwy 3 — 6 stóp gru- 
be, przez dołączenie znaczniejszćj ilości lepiszcza, staje się wyjątkowo łupkowym. Potęga całego pokła- 
du nie przenosi 2000 stóp. Piaskowiec czerwony otoczywszy wschodni bok Tatrów na Spiżu, cią- 
gnie się na półnoenćj pochyłości aż do Siwćj skały przy Zubercu, gdzie od razu ginie pod wapieniami. 
W holach Turczańskich pokazuje się nad Orawą, blizko jej ujścia do Wagu i ciągnie się 
na ich północnym boku z małemi przerwami, podobnie jak w Tatrach, aż pod Streczno gdzie się ró- 
wnież kryje pod wapień liasowy. W Niżnych Tatrach występuje na północnćj pochyłości, począ- 
wszy od Kralowćj holi ciągnie się aż za Praszywę, gdzie jego skały jeszcze sterczą , chociaż już zginął 
granit, i jest wapieniem liasowym z dwóch przeciwnych stron otoczony. W najdłuższćm trzecićm pa- 
smie występuje na małćj tylko przestrzeni od Wałaszki, wioski przy Breznie ikończy się pod Bańską 
Bystrzycą, gdzie pokrywa łupki mikowe i talkowe, a w porządku zwyczajnym pokrywa go wapień 
liasowy. Czyli piaskowce czerwone we wschodnich Alpach są równocześnemi z tatrowemi niemożna 
okazać ; największe jest prawdopodobieństwo że w Va] di Fassa, w Alpach wicentyńskich przy Re- 
eoaro i Schio i im poblizkich dolinach, piaskowce czerwone należą do wićrzchnich ogniw formacyi 
pstrego piaskowca (grćs bigarre), albowiem statecznie pokrywa je wapień getyngski (Muschelkalk) roz- 
winięty we wszystkich ogniwach. Czerwone piaskowce w Szwajcaryi przez Studera opisane, pod wa- 
pieniem liasowym leżące , największe mają do tatrowych podobieństwo i według wszelkiego prawdo- 
podobieństwa im odpowiadają. 
II. WAPIEŃ LIASOWY ALPEJSKI leży pomiędzy czerwonym piaskowcem niewiadome- 
go wieku a dolomitem nummulitowym; dla podobieństwa mineralogicznego skamieniałości i wzglę- 
dnego położenia uważam go za jednakowy, za odpowiedni w Alpach szwajcarskich. Nierównie zna- 
komicićj rozwinęła się ta formacya w Tatrach i równoodległych pasmach od poprzedzającćj; skła- 
da się z wapienia szarego. czasem czerwonego, szarego dolomitu, pstrych margli łupkowych i pia- 
skowców przechodzących niekiedy w konglomerat. Oto ich krótka charakterystyka: 
1. Wapień jest zupełnie czysty, jednostajny, niekiedy łączy się z iłem i zostaje marglowym; 
powszechnie ma kolor jasno-szary, rzadzićj czarniawy; często liczne białe żyłki snują się i wiją po 
nim w najrozmaitszy sposób ; wyjątkowo mićwa kolor czerwony. Wapień ten im czystszy tym gru- 
bsze tworzy warstwy 2 — 10 stóp potężne; odmiany marglowe są nierównie cieńsze. 
2. Dołomit odróżnia się na pićrwszy rzut oka od wapienia wydatną budową krystaliczną ; 
powszechnie jest drobnoziarnowy, czasem mićwa grubsze ziarno; kolor statecznie szary, jaśniejszy 
lub ciemniejszy ; białe żyłki snują się po całćj massie tćj skały; dzieli się w warstwy tak grube, że 
je rzadko kiedy wyraźnie rozpoznać można; wymienię niektóre miejsca gdzie dolomity przeważnićj 
występują: w górze Jaworzynka naprzeciw kopalni żelaza Magóra przy Zakopanem, Siwa góra przy 
Żubercu, skały na południe wznoszące się przy kolonii Hradek w Liptowie. 
E 
