A. 
mitu warstwują na przemian z łupkowym piaskowcem. W trzecićm pasmie aczkolwiek na małćj tylko 
przestrzeni jest zupełnie rozwinięty ten osad, przy Sławiańskićj Lipczy nad Hronem ze wszy- 
stkiemi znajomemi pokładami; pojedyńcze bloki leżą na rolach rozrzucone przy Tajowćj, niedaleko 
Bańskićj Bystrzycy. 
Piaskowiec Karpatowy. Skała ta osadowa w każdym prawie kraju, gdzie się nad nią zastanowiono, 
właściwą nazwę otrzymała i tak w Karpatach nazywa się piaskowcem karpackim; pod Wićdniem, wić- 
deńskim; w Salzburgu piaskowcem z Hógl (Sandstein von der Hógl); w Szwajcaryi Flysch, Gurnigelsand- 
stein; we Włoszech Macigno, Pietra Serena; wreszcie francuzcy geologowie nazywają go piaskowcem 
fukoidowym, grćs A fucoides, od fukoidów pospolicie znajdujących się na oddziałach tćj łupkowćj skały; 
nazwa ta niezawisła od żadnćj miejscowości, przypominająca roślinę morską, która pływała w mo- 
rzu przy osadzeniu się tego piaskowca, byłaby najstosowniejszą; ale piaskowce te w Karpatach 
składają się właściwie z kilku formacyj, a mianowicie z jurassowćj, krćdowćj i trzeciorzędowćj, 
które dotąd nieodróżniano i za jednę uważano. Najdawniejsza, według wszelkiego prawdopodobień- 
stwa najobszernićj rozwinięta, należy do spodnich ogniw formacyi Jura; druga odpowiada spodnim 
pokładom formacyi kródy, czyli zielonemu piaskowcowi, od angielskich geologów Greensand nazy- 
wanemu; trzecia zaś średnim pokładom formacyi trzeciorzędowćj. Trzy te formacye między sobą 
odróżnić, gdzie nie masz skamieniałości jest nadzwyczaj trudno, często niepodobna, albowiem 
w cechach zewnętrznych tak są mało odmienne, że bywały za jednę uznawane. Fukoidy znajdowałem je- 
dnakże tylko ze skamieniałościami jurassowemi przy Zamku Orawskićm , w Szaflarach , Mogilanach ; 
wraz z kródowemi zaś nigdy, chociaż w innych krajach poznaną została ta roślina w zielonym pia- 
skowcu; miałyżby to być różne gatunki, które przy nadzwyczajnie prostćj budowie, nie jestesmy 
dotąd w stanie odróżnić. W Karpatach przynajmnićj fukoidy są dobrą cechą, za pomocą którćj ju- 
rassowe od kródowych osadów poznać można. Piaskowce fukoidowe karpackie uważali dotychczas 
geologowie, jako to: Keferstein, Bouć, Pusch za spodnią część formacyi kródy, gdyż znaleziono 
w kilku blizkich siebie punktach w hrabstwie Trenczyńskićm skamieniałości kródowe, jakoto: Exo- 
gyra columba, a na Spiżu przy Nowćj Wsi czyli Iglo Pholadomya Esmarkii i wniosek wyprowadzili 
że wszystkie piaskowce karpackie należą do kredowćj formacji. Że podobne massowe oznaczenie 
osadow nie jest ścisłóm, dowodzić nie trzeba; okazuje się tylko, że Karpaty są dotąd górami nad 
któremi się tylko ogólnie zastanawiano. Wapienie ammonitowe tworzące podrzędny pokład w pia- 
skoweu fukoidowym oddzielają od niego niektórzy geologowie i uważają pićrwsze za osad jurassowy, 
drugie za kródowy; sąto jednakże teoretyczne przypuszczania, niegruntujące się na znajomości sto- 
sunków zachodzących pomiędzy dwoma temi osadami ; piaskowce fukoidowe służą za spodek owym 
wapieniom (Czorstyn, Zamek Orawski) i za wićrzch (Szaflary, Maruszyna) tudzież z niemi na przemian 
warstwują (Czorsztyn, Zamek Orawski); dlatego dwie te skały jedną nierozerwaną całość stanowią 
i są jednoczesnym osadem. W pićrwszych wzniesieniach nawet Bieskidów, znajdują się skamieniało- 
ści jurassowe w samychże piaskowcach, jakoto: Aptychus lamellosus, Am. fimbriatus; co wprost 
dowodzi, że te piaskowce nie należą do krćdy, ale do formacyi Jura. Główne charaktery trzech tych 
formacyi są następujące: 
