=MB s= 
w Karpatach, wićrzchnie zaś zupełnie są do znajomych podobne. Potężne pokłady soli, a miejscami 
siarki znajdują się w spodnich pokładach, piaski i iły zaś wićrzchnie składają. 
Budowa pokładów solnych karpackich w niewielu miejscach dokładnićj została poznaną, prócz 
na dwóch, to jest przy Wieliczce i Bochni: na południowćj pochyłości znajdują się w hrabstwie Mar- 
moroszskićm liczne kopalnie, jednakże tam wićrzchnie części dobywają się dla nadzwyczajnćj obfitości 
W północno wschodnićj części Galicyi na licznych miejscach otrzymuje się sól, ale wszędzie prócz 
jednego wyjątku, gotują surowicę dla otrzymania warzonki. Pokłady soli karpackie jak wszędzie 
mają za towarzyszów szare iły, anhydryt i gips, układające się z niemi naprzemian. Budowa po- 
kładów soli w Bochni i Wieliczce odmienną jest; w pićrwszćj kopalni stosunki są prostsze, 
liczne pokłady soli jednćj odmiany szybikowćj, nieco cieńsze , iłem i anhydrytem oddzielone , pokry- 
wa ił czarny; w Wieliczce zas spodem znajdują się już grubsze pokłady soli z iłem szarym i anhy- 
drytem naprzemian ułożone, nad temi rozciągają się rozrzucone w nieporządku, często nadzwyczajnie 
potężne bryły soli, pospolicie w kształcie podłużnych sześcianów, pokryte gipsem i iłem. W oby- 
dwóch kopalniach iły zawićrają reszty zwićrząt i roślin, a w Wieliczce nawet bywają w samćjźe 
soli. Wszystkie te skamieniałości należą do średnich pokładów formacyi trzeciorzędowćj, jakoto: 
Pecten eristatus , Natica millepunctata, Pedipes buccinea. 
Siarka w Swoszowicach trworzy pokład w ile nieco grubszy, koloru czarnego pokrywa; wraz 
z siarką znajdują się nadzwyczajnie liczne odciski liści dykotyledowych, mało co dotąd poznane. Tak nad 
pokładami soli jako i siarki leżą piaski z pojedynczemi warstwami piaskowca, zawićrające liczne mor- 
skie skamieniałości. Jest to szczególną okolicznością we wszystkich górach, gdziekolwiek warstwowe 
skały alpejskie formacyi jura i kródy występują, tam znajdują się potężne pokłady soli, należące do 
formacyi trzeciorzędowćj ; i tak wraz z piaskowcami fukoidowemi w Kardonie w Pireneach, na po- 
chyłości hiszpańskićj sterczą skały soli kuchennćj, należące według Dufrenoy do osadów trzeciorzę- 
dowych; ogromna kopalnia soli Salina de Langre w Kalabryi w królestwie Neapolitańskićm, według 
Pila () również jest ogniwem trzecio-rzędowego osadu. Wielkie jest prawdopodobieństwo, że pokła- 
dy soli alpejskie w Hallein, Ischl, Hall do tćjże formacyi należą, aczkolwiek w pierwszćj kopal- 
ni wapienie, należące zapewne do formacyi jura one pokrywają; łatwo może być tutaj przypadek, że 
w skutku przewalenia się warstw, osady młodsze pokrywają dawniejsze, jak to w Wieliczce i na 
wielu punktach w Galicyi wschodnićj okazaliśmy. 
WAPIENIE JURA należące do systematu północnoeuropejskiego, pod Krakowem stykają się 
z właściwemi osadami alpejskiemi. Nierównie lepićj znamy koniec południowy tćj formacyi, aniżeli 
północny; nad brzegami Wisły składa się z trzech ogniw, dwa wyższe należą do wićrzchnich, trze- 
ci spodni zaś, jest częścią wićrzchnią średniego oddziału tćj formacyi. W ogólnych zarysach podam 
ich charakterystykę, aby okazać że te wapienie różnią się stanowczo od osadów alpejskich, a zupeł- 
nie są podobne do znajomego szeregu. 
1. Wapićń koralowy jest wićrzchnim pokładem formacyi jura, który swojemi potężnemi skałami 
białemi, nadał właściwą fizyonomią okolicy przy Krakowie. Jestto biały jednostajny wapień w grube 
warstwy dzielący się, dla zawartych korali, nazwany od angielskich geologów Coralrag ; ma miejsca- 
() Bulletin de la societć geologique de France T. VIII. str. 199. 
