51 
ondersnavel vertoonden twee mesodermstukken, gescheiden 
door epitheel, waaruit in volgende doorsneden eene epidermis- 
lijst overblijft. 
Is de kop van het Numenius-embryo 37 mM. lang, dan is 
niet alleen het mesoderm in den ondersnavel, maar ook dat 
in den bovensnavel in twee afzonderlijke stukken gelegen, 
welke beide door epitheel zijn omgeven doch geheel los van 
elkaar liggen, om zich eerst later tot één te vereenigen 
(fig. 47), waarbij dan natuurlijk weer eene lijst overblijft. 
In den boven- en ondersnavel der embryonen van Limosa 
aegocephala, waarvan de koppen 15 en 20 mM. lang zijn, is 
het mesoderm in tweeën verdeeld. Bij de oudere embryonen — 
wier koppen respect. 25, 31 en 30 mM. lang waren — vond 
men niet twee, maar meerdere mesodermstukken in de door- 
sneden, zoodat zoowel in den boven- als in den ondersnavel 
meerdere lijsten ontstonden, welke echter slechts eene geringe 
lengte hadden. (Fig. 49 en 50). 
Het blijkt dus, dat bij Gallinula chloropus, Numenius en 
Limosa aegocephala in de mondholte bij de punt van beide 
snavels lijsten voorkomen; dat deze lijsten, door verticaal 
uit te groeien, het mesoderm voor aan de punt in twee 
gelijke deelen verdeelen, zoodat het schijnt, alsof de snavel 
met twee of meer punten naar voren groeide. Daar de eerste 
doorsneden van den snavel zelfs uit twee niet samenhangende 
deelen kunnen bestaan, (zooals bij Numenius het geval is, 
waarbij elk deel op zich zelf gevormd wordt door mesoderm 
omgeven door epiderm en epitrichium), die eerst later tot één 
geheel vergroeien, behoeft ons het voorkomen van abnormaal 
gevormde, b. v. ver naar achteren toe verticaal gespleten 
snavels, e. d. niet meer te verwonderen. Zij zijn te verge- 
lijken met hazenlippen e.d. misvormingen. De beide helften 
kunnen zelfs naar buiten omgebogen en ver uiteen geweken 
zijn, zooals bij een paar exemplaren van Gallinula chloropus 
werd opgemerkt. 
Wat de andere epidermislijsten aangaat, zullen we ons 
beperken tot enkele mededeelingen, naar aanleiding van het- 
