58 
beide lijsten één geheel vormen. Onder die papillen, welke bij 
verschillende soorten voorkomen, is er gewoonlijk één van 
bijzondere grootte (Fig. 25). Bij alle embryonen, welke wij 
onderzochten, is deze papillenreeks — en daarmede natuurlijk 
ook de middenlijsten — verdwenen, vóór de plaats, waar de 
klierstrengen zich afsnoeren. 
De zijlijsten (z) loopen evenwijdig met de middenlijsten, en 
hebben, evenals de middenlijsten eene sleuf in hunne opper- 
vlakte, waardoor dus de epidermis van den bovensnavel in 
de mondholte op de doorsneden het aanzien krijgt van eene 
golvende lijn. (Fig. 8). De zijlijsten verdwijnen daar, waar 
iets verder naar het midden van den snavel de klierstrengen 
zich afsnoeren. (Fig. 5). Verder naar achteren toe zijn nog 
een groot aantal lijsten, papillen, gleuven, etc. te vinden, 
doch deze liggen buiten het bestek van deze studie. 
Wanneer de kop van het embryo 18 mM. lang is komt 
het inwendig aanzien van den snavel nog geheel overeen met 
het boven beschrevene. 
Bij het embryo, waarvan de kop 26 mM. lang is, vindt 
men in de eerste doorsneden van den bovensnavel verschil 
lende mesodermstukken. Het horizontale epitheel blijkt dan 
tot de tand- en de liplijsten te behooren, terwijl uit het 
verticale de midden- en zijlijsten voortkomen. Van midden- 
lijsten kan men spreken, omdat de verdikte epidermis, die 
eerst overblijft (Fig. 9, 10 en 11) door eene papil in tweeën 
wordt gescheiden. (Fig. 12). De middenlijsten verdwijnen 
spoedig, de zijlijsten daarentegen blijven tot in de streek, 
waar de klierbuizen uitmonden, bestaan. 
Overeenkomstige resultaten leverde het onderzoek van de 
snavels der embryonen van Gallinula chloropus, wier koppen 
24, 27 en 29 mM. lang waren. Het eenig onderscheid is dit, 
dat de midden- en de zijlijsten hier nog breeder zijn; daar- 
door, alsmede doordien het oppervlak dier lijsten van eene 
gleuf voorzien is, vormt de doorsnede der epidermis in de 
mondholte een nog sprekender golvende lijn. (Fig. 19). 
Enkele papillen, die schuin naar beneden, en naar den kop 
