57 
lijsten, door mesodermpapillen van elkander gescheiden; op 
de plaatsen waar geen papillen voorkomen, vormen de lijsten 
één geheel. Deze papillen zijn in de jongere stadiën talrijker 
en grooter dan in de oudere, wijl in oudere stadiën de epi- 
dermis overal dezelfde dikte heeft en door eene hoornlaag 
bedekt wordt. ’t Spreekt dus van zelf, dat de middenlijsten 
bij de jongere embryonen duidelijker te onderscheiden zijn dan 
bij de oudere. 
Evenwijdig met de snavelranden loopen, mediaal van de 
tandlijsten — zoo deze tenminste aanwezig zijn — de zijlijsten; 
deze werken mede tot de vorming der snavelranden op die 
plaatsen, waar de tandlijsten ontbreken, hetzij dan, dat deze 
bij het bedoelde embryo in ’t geheel niet voorkomen, hetzij dat 
deze korter bij de punt van den snavel reeds verdwenen zijn. 
De oppervlakte van de epidermis vertoont over ’t geheel, en 
vooral in die doorsneden, welke genomen zijn achter de plaats 
waar de klierstrengen zich afsnoeren, eene golvende lijn. 
Wat den ondersnavel aangaat: deze bezit alleen zijlijsten, 
welke vooral dáár voorkomen, waar de tandlijsten ontbreken, 
hetzij deze bij ’t bedoelde embryo in ’t geheel niet te vinden 
zijn, hetzij ze reeds korter bij de punt des snavels verdwenen. 
Rösr (21) en Mej. CARLsSSON (5) hebben getracht den oor- 
sprong en het voortbestaan dezer lijsten — welke dus geen 
tand- of liplijsten zijn — eenigszins te verklaren. Röse n. |. 
beweert, dat de epitheellijsten bij Sterna, uitgezonderd die, 
welke hij als tandlijsten beschouwt, waarschijnlijk ontstaan 
zijn tengevolge van de samendrukking, veroorzaakt door het 
smaller worden van den vogelbek. Tegen deze verklaring, die 
er op het oog reeds niet bijzonder aannemelijk uitziet, valt 
nog al wat in te brengen. 
Indien de samendrukking, die de oorzaak is van de plooi- 
vorming in de epidermis, werkelijk bestaat, zou zij moeten 
uitgaan van de harde hoornscheede van den snavel. Immers 
men mag niet aannemen, dat eene drukking of spanning, 
waarvan de oorzaak in het weefsel zelf te zoeken is, aanlei- 
ding geven kan tot plooivorming in datzelfde weefsel. En wat 
