59 
Oedienemus erepitans, vertoonen de epitheellijsten het duide- 
lijkst, hoewel hunne binnenzijde gewelfd is, zoodat men ver- 
wachten zou, dat de epidermis hier minder samengedrukt zou 
worden dan bij Limosa en Numenius, bij welke de binnenzijde 
vlak is, doch de lijsten ontbreken, 
Opmerkelijk is het zeker ook, dat de lijsten alleen in het 
voorste gedeelte van den snavel gevonden worden, terwijl zij 
in het achterste gedeelte ontbreken — waar de contractie 
toch even goed gewerkt moet hebben als in het voorste ge- 
deelte, en dus ook plooien moesten ontstaan zijn. Toch dient 
er hier op gewezen te worden, dat juist in het achterste 
gedeelte van den bek vele papilachtige vormingen voorkomen, 
die daar dan misschien de lijsten zouden kunnen vervangen. 
Onverklaarbaar blijft het in dat geval, hoe voor in den snavel 
lijsten, achterin papillen zouden ontstaan, beide als onmiddel- 
lijke gevolgen van één en dezelfde oorzaak. Ook dient aan- 
gestipt te worden, dat de lijsten in de jongere stadiën betrek- 
kelijk dikker en beter ontwikkeld zijn dan op den leeftijd, 
dat de dieren op het punt staan de schaal te verbreken. Op 
laatstbedoelden leeftijd is trouwens de epidermis, die de mond- 
holte bekleedt, over ’t geheel meer gelijkmatig verdikt. 
Mej. CARLSSON verzekert, dat zich bij Sterna hirundo klieren 
vormen uit de epitheellijsten, en dat daarin de reden van 
t bestaan dezer lijsten ligt. Nu zien we bij het embryo van 
Sterna hirundo, waarvan de kop 16 mM. lang was, werkelijk 
uit de epitheelverdikkingen in het midden van den boven- 
snavel klierstrengen ontstaan; doch in den ondersnavel, waarin 
een overeenkomstig lijstenpaar valt aan te wijzen, liggen de 
klierstrengen meer zijdelings, naast de lijsten (Fig. 54). En 
ook bij Gallinula chloropus (Fig. 5, 28, 25 en 27), bij Limosa 
aegocephala (Fig. 53) en Numenius (Fig. 45) ontstaan de klier- 
buizen noch in den boven- noch in den ondersnavel uit de 
bedoelde epitheelverdikkingen. Men heeft alleen recht te bewe- 
ren, dat de klierbuizen zich dikwijls op den bodem van epitheel- 
instulpingen afsnoeren. Zoo blijkt reeds voldoende, dat het 
ontstaan der klierstrengen evenmin van de aanwezigheid der 
