60 
lijsten afhankelijk is, als het bestaan der lijsten noodig zou 
zijn voor de vorming der klierstrengen. 
Daar de vogels over het algemeen hun voedsel in groote, 
dikwijls harde stukken tot zich nemen, dient de mondholte, 
bij gebrek aan bepaald tandvormige organen, bedekt te zijn 
met eene stevige bekleeding, wier oppervlakte liefst rimpelig 
van aard moet zijn, opdat het voedsel beter kan worden vast- 
gehouden of fijn gemaakt. Ziedaar waarschijnlijk de oorzaak, 
waaruit het ontstaan der verschillende epitheellijsten te ver- 
klaren valt. Een stevig bekleedsel ontstaat door eene, op alle 
punten van de mondholte even dikke en gelijkmatig sterke 
verhoorning van de epidermis; een rimpelig oppervlak door de 
vorming van stevige epitheellijsten, liefst van gleuven voor- 
zien, waardoor het oppervlak nog oneffener wordt en dus 
beter tot vasthouden geschikt. Het mesoderm tusschen de 
lijsten is gewoonlijk door eene dunnere epidermis overdekt, 
zoodat ook gevoelsindrukken niet te loor gaan. 
Nog meer geschikt tot vasthouden wordt de snavel, wan- 
neer hij door toedoen van de tand- en zijlijsten uitstekende 
randen verkregen heeft. Zulke scherpe randen ontstaan door 
toedoen der tandlijsten bij Gallinula chloropus, Haematopus 
ostralegus en Oedienemus crepitans; bij die soorten echter, 
waar de tandlijsten slechts tijdelijk of in ’t geheel niet voor- 
komen — Numenius en Limosa — , alsmede achter in den 
bek, waar de tandlijsten reeds verdwenen zijn, ontstaan de 
snavelranden door toedoen der zijlijsten. Doch dan zijn ze 
veel minder scherp en dikwijls naar binnen omgebogen. Op- 
merkelijk is het, dat bij die vogels, welke in volwassen staat 
scherpe snavelranden bezitten, n.l, Gallinula, Oedicnemus en 
Haematopus, de tandlijsten voorkomen, terwijl Numenius en 
Limosa, die in volwassen staat geene scherpe snavelranden 
bezitten, verstoken zijn van tandlijsten terwijl ze daarentegen 
wel zijlijsten hebben. 
De overige lijsten en oneffenheden, ook die welke wij 
„middenlijsten” genoemd hebben, schijnen dus alleen aanwezig 
te zijn om de epidermis van de mondholte stevig en tevens 
