61 
oneffen te maken, alsook om de opneming van gevoelsindruk- 
ken mogelijk te doen blijven. Zij zijn bij jongere embryonen 
duidelijk van elkaar gescheiden, terwijl ze bij de oudere onge- 
merkt in elkaar overgaan, of ten minste niet duidelijk meer 
van elkaar gescheiden zijn. 
Klieren. 
Het komt ons wenschelijk voor, hier nog het een en ander 
mede te deelen over de klieren, welke ongeveer in het midden 
van den boven- en den ondersnavel in de mondholte uitmon- 
den. Wel is waar staat dit niet in direct verband met het 
doel van onze onderzoekingen, doeh het kan zijn nut hebben 
tot beter verstand van zaken. 
De uitmonding der klierbuizen is gelegen in de mondholte, 
ongeveer ten hoogte van de uitwendige neusopeningen. Deze 
klierbuizen werden aangetroffen bij Gallinula chloropus, Sterna 
hirundo, Haematopus ostralegus, Numenius en Limosa aegoce- 
phala; hoe de staat van zaken in dit opzicht bij Oedienemus 
crepitans is, kunnen wij niet meedeelen, wijl de serie snavel- 
doorsneden, vervaardigd met het oog op de studie der tand- 
lijsten, bij deze soort niet ver genoeg werd doorgezet om ook 
de klierstrengen te omvatten. 
Onze waarnemingen kwamen bij alle bovengenoemde soorten 
ongeveer op hetzelfde neer, zoodat wij meenen te kunnen 
volstaan met een algemeen overzicht. 
Bij het embryo van Gallinula chloropus, waarvan de kop 
12 mM. lang is, vertoont zich reeds het een en ander van 
datgene, wat mettertijd de klierstrengen moeten worden. 
Doch alles is hier nog klein en onduidelijk. Zeer goed te 
onderscheiden echter is dit alles reeds in den ondersnavel van 
het embryo, waarvan de kop 16 mM. lengte had. Daar toch 
vindt men in het midden van den ondersnavel, in de mond- 
holte, ter plaatse waar de tandlijsten op het punt staan te 
