63 
groeien en niet uit een der bovengenoemde lijsten (Fig. 54). 
In den bovensnavel ontspringen zij eveneens uit een paar 
epidermisinstulpingen, doch de structuur van de epidermis 
blijft hier in beide snavels regelmatiger, zoodat de cellen 
dichter tegen elkaar liggen. Trouwens, in dit stadium is de 
epidermis nog niet. duidelijk in stratum Malpighii en stratum 
corneum gescheiden. 
Bij de embryonen van Haematopus ostralegus en Limosa 
aegocephala ontstaan de klierstrengen niet in gleuven, maar 
uit een verdikt gedeelte van de epidermis, dat zich boven 
haar niveau verheft; de cellen, waaruit het bestaat zijn 
evenals bij Gallinula chloropus losjes tegen elkaar gelegen. 
(Fig. 53). In oudere stadiën, wanneer de verhoorning inge- 
treden is, verdwijnt deze verdikking; de klierstrengen zijn 
dan tot buizen geworden. 
Numenius bezit in het stadium, waarin de lengte van den 
kop 16 mM. bedraagt, klierstrengen, welke naast de midden- 
lijsten uit de epidermis voortkomen (Fig. 45). In den onder- 
snavel heeft de afsnoering plaats op de basis van eene sleuf. 
Men ziet dus, dat bij de jongere exemplaren van de onder- 
zochte soorten de epidermis in ’t midden van den boven- en 
den ondersnavel eene verandering ondergaat, waarbij de struc- 
tuur van het epitheel losser, en dit zelf dikker wordt; dat 
stratum Malpighii en stratum corneum daar niet duidelijk 
meer gescheiden zijn; dat een gedeelte van dit epitheel uit- 
groeit, in ’tmesoderm dringt, en eerst tot klierstrengen, 
later tot klierbuizen wordt. Bij de oudere exemplaren is dit 
losse epitheel verdwenen, wijl dan de verhoorning van de 
epidermis ook op die plaatsen ingetreden is. 
Het is niet onmogelijk dat in dit losse epitheel nog lijsten 
voorkomen, maar deze staan in geen geval in verband met 
de vorming der klierstrengen. Uit het voorgaande blijkt alzoo, 
dat de bewering van Mej. CARLSSON, „dat de klierstrengen 
ontstaan uit de epitheellijsten” ten eenen male onhoudbaar is. 
