64 
Opmerking. 
De volgende opmerking, ofschoon niet in direct verband 
staande met hetgeen vooraf gaat, vinde hier eene plaats. 
Aan het eind van het voorste gedeelte der neusholte monden 
bij Gallinula chloropus, Sterna hirundo, Numenius en Haema- 
topus ostralegus vier kliergangen uit. Van elk paar ligt één 
uitmonding mediaal en één lateraal. De beide mediale buizen 
liggen dus aan weerszijden van het septum nasale, terwijl de 
twee laterale aan de buitenzijde van het reukorgaan blijven. 
Nadat de mediale kliergang zich naar buiten heeft omgebogen 
loopt zij op korten afstand van de laterale, en evenwijdig 
met deze onder de ossa nasalia verder. In jongere stadiën zijn 
'tsoliede strengen, welke zich uit het epitheel van de neus- 
holte uitstulpen en naar achteren groeien; bij oudere embry- 
onen worden zij hol. (Fig. 55 n.k. = aanleg kliergangen). 
De mededeelingen, die men gewoonlijk betreffende de uit- 
monding van glandula nasalis in de mondholte der vogels 
aantreft, zijn dikwijls onduidelijk, daar men zelden of nooit 
het aantal der uitmondingen vermeld vindt. 
Volgens Rösr (24) zou Crocodillus porosus vier afvoerbuizen 
voor de neusklieren hebben, alle mediaal gelegen, en zich 
spoedig twee aan twee vereenigend. 
Bij ons onderzoek werd er eveneens op gelet B er mogelijk 
een rudiment van het Jacobsonsche orgaan aanwezig was. 
Immers het is waarschijnlijk, dat dit, zooal niet bij alle 
vogelsoorten, dan toch bij enkele zal voorkomen. 
Rösr (24) nu heeft bij Croecodillus porosus een epitheel- 
instulping, mediaal van den neusgang aangetroffen, welke 
zich een weinig naar voren ombuigt. Deze beschouwt hij als 
een rudimentair Jacobsonsch orgaan. 
Deze ontdekking van Rösr brengt ons op het vermoeden, 
dat men — gezien de vormen waarin het Jacobsonsche orgaan 
bij andere dieren voorkomt — bij vogels een rudiment van 
