73 



splelen, tot dat het evenwigt hersteld was. Daar 

 ia den voortijd de schors vergelijkcnder wijze dun 

 was, moet zulks dikwerf hebben plaats gehad en 

 al de onderzochte landen des aardbols dragen 

 daarvan de veelvuldigste blijken. Deze toen uit- 

 geperste en snel verkoelde en gestolde massa's 

 hebben meestal, hoezeer in zamenstel met de overige 

 schors overeenkomende , een geheel ander voorko- 

 men , een gevolg van deze veel schielijker stolling. 

 Skandinavië heeft vele overblijfsels daarvan , vooral 

 Noorwegen , hoewel zij ook in Zweden niet ont- 

 breken. Bij Hunneberg ligt eene geheele vierkante 

 mijl met zulk eene bergsoort bedekt, die in ge- 

 smollenen toestand uitgedrongen en rondom uit- 

 gevloeid is; Halleberg, Billingen, Kinnekulle, de 

 porfierberg in Elfdal enz. zijn van denzelfden aard. 

 Zij liggen alle op dus genoemde overgangsbergen, 

 gevormd op de toen en ten deele nog thans laagste 

 plaatsen, waar de aardschors het dunst was en 

 het ligtsl vaneen scheurde. De werking der hitte 

 van de uitgevloeide bergmassa op de naast onder- 

 liggende bergsoorten , waarover zij zich uitslorlle, 

 toont op eene ontegenzeggelijke wijze , hoe het hier- 

 bij toeging en wij kunnen zulks nabootsen , wan- 

 neer onveranderde deelen van deze bergsoorten 

 tol gloeihitte worden gebragt. Sedert de aard- 

 schors eene zekere mate van dikte verkreeg, heeft 

 dit verschijnsel wel is waar opgehouden , maar 

 andere verschijnsels van gelijksoortigen aard duren 

 nog voort. De waarschijnlijkste gissing over de 

 vulkanen is , dat zij openingen vormen , die lol de 



