157 



noch in der Anwendung derseiben Icicht verstossen, 

 eniweder weil es ihm an nalürliche Urlheilskraft 

 (obgleich nicht ara Verstaude) mangelt , und er 

 zwar das Allgemeine tVi abstracto einsehen , aber 

 ob ein Fall tra concreto darunter gehore, nicht 

 unterscheiden kann , oder auch darura , weil er 

 nicht ^enug durck Bcispiele und wirkliche 

 Geschafte zu diesem lirtheilc abgerichtel wor- 

 den. " Critik der reinen Vernunfl , S. 127. 

 Wanneer de geheele opvoeding dat waarnemen , 

 opmerken en oordeelen heeft onderdrukt , kan men 

 dan bij eenen jongeling verwachten , dat het nog 

 in de klinische zalen ontwaken zal? 



Wij willen daarmede echter de philologisch-his- 

 torische studiën niet op den achtergrond stellen of 

 verdringen ; evenmin twijfelen wij aan de noodzake- 

 lijkheid der wiskundige studiën, maar wij vragen 

 voor de natuurlijke geschiedenis in de opvoeding der 

 jeugd slechts eene plaats nevens de andere vakken van 

 kennis , opdat de harmonische ontwikkeling van 

 alle vermogens vrij en onbelemmerd moge voort- 

 gaan en de natuurlijke aanleg , het instinkt zouden 

 wij bijkans zeggen, dat elke gezonde knaap voor 

 het onderzoek van Gods schoone schepping heeft, 

 niet wegkwijne en verstikt worde onder den druk 

 eeacr geleerde opvoeding. 



J. V. D. H. 



