M Wisserischaftl. Abhandlungen Jon. Gadolins. 



Posita itaque distantia a tliermonietri puncto O ad punctum frigoris absoluti = 0, et 

 pro ce, ß, Y, <5'> in aequatione generali allata, substitutis s + a,z-\-ß,z-\-Y,s + o, habetur z = 



Aaa + Bbß + Ddd — Ll + Mm + Nn-Y ^ ^ ,^ • u ^i • , , 

 X; + Mm + Nn — Äa-ßb — Dd ' ^^° apparet, saltem m hypothesi, problema 



solatum esse. 



Quodsi jam, omnibus ita digestis, semper inveniantur quantitates calorum, ante et 

 post mutatas corporum formas, aequales; et inventes veros thermoraetri gradus, et veritatem 

 ipsius Irypotheseos probatam esse concludere hcebit. Si vero quandoque aequatio locum non 

 habeat, constabit alia de causa, quam a caloribus specificis et temperaturis, dependere mu- 

 tationes caloris sensibilis. 



Huic itaque adumbrationi convenienter quaedam institui expérimenta q); et quidem pri- 

 mum ex pliaenomenis nivis liquefactae veros quaesivi gradus caloris, atque hos, per calculuin 

 memoratum, initium ducere ab 800:mo gradu, infra punctum congelationis aquae, in thermomètre 

 Celsiano, inveni. Hoc deinde assumto, tantam observavi convenientiam inter mutationes ca- 

 loris sensibilis atque specific!, sub solutione salis communis in diversis aquae quantitatibus 

 Orientes, ut majorem vix sperare potuerim. Cum vero fervor, qui ex acido vitriolico et aqua 

 commixtis producitur, interdum valde sit magnus; in hoc quidem casu, si uUibi, metuenda 

 fuit discrepantia inter memoratas mutationes: sed ad experientiam provocans adprime et 

 heic congruere inveni quantitates caloris ante et post mixtionem, ex caloribus specificis 

 et gradibus thermometii, uti modo dictum est, computatas. 



Quod itaque mihi antea summa sese stitit probabilitate, cerLitudine jam Mathematicae 

 proxime accedente evictum habui. 



§ VII. 



Quo demiim omne removeatur dubium, antequam finem opellae imponiraus, exami- 

 nanda restant phaenomena, quae adsertioni nostrae repugnare visa sunt. 



Quod calcem vivara ejusque cum aqua et acidis incalescentiam diversam adtinet: ob- 

 servavimus calorem specificum calcis ustae aqua satiatae esse = 0,28. Ponamns jam calcis 

 vivae partem unam ad ebullitionis aestuni calefacere aquae partes duas, in temperatura 

 puncti congelationis constitutas. Insuper ex observationibus Clariss. LAVoisiEßr) novimus, 

 calcis vivae partem unam aquae coagulare partes 0,287. Quare ex theoria allata, posito ca- 



lore specifico; calcis vivae = a;, habemus a; + 2 • 800 = 1,287 -0,28 + 1,713 • 900; sive a; = 0,33. 

 Ulterius raisceri ponatur eadem calx viva cum duabus partibus acidi vitriolici concentrât], 

 cujus calor spec. = 0,34; hinc, quia una pars calcis ustae dat tres circiter partes calcis 

 vitriolatae, hujus vero calor spec. est 0,26, habemus, posito Ï = gradui caloris exorti, 

 0,33 + 2 ■ 0,34 • 800 = 0,26 • |; sive 5 = 1036, i. e. 236 gradibus Celsianis supra congelationis 



■q) Expérimenta haecce in commentatione de Absoluta Caloris quantitate fusius descripta Reg. Acad. 

 Scient. Holmens, nuper commisi. ' Quamobrem eadem heic breviter tantum commémorasse sufficiat. 

 .-■r) Opuscules Physiques et Chymiques Tom. I. pag. 196. 



:Tom. XXXIX. 



